የኔ ሃሳብ

የኔ ሃሳብ (402)

በተክሉ አባተ ዶ/ር / This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. /

ዶ/ር ዐቢይ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ከሆኑ ጀምሮ ኢትዮጵያውያን ልዩ ልዩ አመለካከቶችን በማንጸባረቅ ላይ ይገኛሉ። ጠቅለል ባለ ዳሩ ግን ጥናታዊ ባልሆነ መልኩ ሲታይ ዶ/ሩ ከሚናገሯቸውና ከሚያከናውኗቸው ሥራዎች አንጻር ኢትዮጵያውያንን በአመለካከታቸው በአራት ምድብ ማስቀመጥ ይቻላል። የመጀመሪያዎቹ ለውጡን በፍጹም ልባቸውና በፍጹም ነፍሳቸው የሚወዱ ዶ/ሩንም እንደ መሲህ የሚመለከቱ ናቸው። የዶ/ሩን ንግግሮችና ሥራዎች በመዘርዘር ራሳቸውን በአውንታዊ መልኩ አሳምነው ሌሎችንም ለማሳመን ይጥራሉ። ከአሁን በኋላ አስተማማኝና ዘላቂ ለውጥ የሚመጣው በጦር ሳይሆን በሰላማዊ መንገድ በመታገል እንደሆነ ዐቢይን ተምሳሌት አድርገው ያቀርባሉ። በቅርቡ ኢትዮጵያ የገቡ የተቃዋሚ አመራር አባላትን ጨምሮ ቀላል ሊባል የማይችል ሕዝብ በዚህ የአመለካከት ጎራ ሊመደብ ይችላል።


ከዚህ በአንጻሩ የቆሙ ኢትዮጵያውያን አሉ። ዶ/ር ዐቢይ በኢሕአዴግ በተለይም በሕወሓት ስውር ሥራ አገዛዙን በሥልጣን ለማቆየት የተዘጋጁ ማዘናጊያ እንደሆኑ ያምናሉ። ለማሳመንም ይጥራሉ። ከዚህ በፊት ኢሕአዴግ እና ወይም ሕወሓት በሥልጣናቸው ለመቆየት ያደረጓቸውን ታክቲኮች በማስረጃነት ያቀርባሉ። በመሆኑም ዶ/ሩ የሚናገሯቸው እንዲሁም የሚያከናውኗቸው ሥራዎች ሁሉ ማታለያና ጊዜ መግዣ ሕዝባዊ ትግሉንም ማቀዝቀዣ እንደሆኑ አድርገው ያቀርባሉ። ይህን አመለካከት አንዳንድ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮችና ጸሐፊዎች በማኅበራዊ ሚዲያዎች ሲያስተጋቡ ይታያል።


ሌላኛው አመለካከት ከላይ የተጠቀሱ ሁለቱን አመለካከቶች ያዳቀለ ይመስላል። ማለትም ዶ/ር ዐቢይ እስካሁን ያደረጓቸውና የተናገሯቸው መልካም እንደሆኑ ያምናሉ። ምስጋናቸውንም ለዶ/ሩ ያቀርባሉ። ይሁንና የተጀመረው ለውጥ ጥልቀት የሌለውና አስተማማኝ እንዳልሆነ ይሞግታሉ። እስካሁን ድረስ ወሳኝ የሆኑ የመንግስት መዋቅሮች በአምባ ገነንና ሙሰኛ መሪዎች እንደተያዙ የብሔር ግጭቶችና መፈናቅሎች እንዳሉ በመጥቀስ የሚኒስትሩን ሥራ ውሱንነት ያብራራሉ። ሥር ነቀል ለውጥም በቶሎ እንዲመጣ ይፈልጋሉ።


አራተኛው አይነት አመለካከት ደግሞ ከላይ ከተዘረዘሩት ሦስቱ አመለካከቶች ውጭ የሆነ ነው። ለውጡን በአይነትና በጥራት ለመገምገም እንዳልቻሉ የሚናገሩ ኢትዮጵያውያን አሉ። የዶ/ሩን አካሄድና አንደምታ ለማጤን በቂ ጊዜ እንደሌለ የሚናገሩ ናቸው። ማለትም ተጨማሪ ለውጦችን እስኪያዩ ድረስ የዶ/ሩን ንግግርም ሆነ ሥራ ከማድነቅም ከማውገዝም የሚቆጠቡ ናቸው።


የመጀመሪያውን አመለካከት ከያዙት ኢትዮጵያውያን በስተቀር ሦስቱን አመለካከቶች የያዙት የሚጋሩት ወሳኝ ነጥብ ያለ ይመስላል። ዶ/ር ዐቢይ ከነዚህ ኢትዮጵያውያን ሙሉ ድጋፍና ማበረታቻ ለማግኘት ሥር ነቀል ለውጥ ማምጣት እንዳለባቸው ያመላክታል። ሥር ነቀል ለውጥ ማለት ምን እንደሆነ ግን የጠራ አተያይ ያለ አይመስልም። መገለጫዎቹ ግን የኢሕአዴግን እና ወይም የሕወሓትን ባለሥልጣናት ከሥራ ጠራርጎ ማባረርና በፈጸሟቸው በደሎች ፍርድ ቤት ማቆምን ታሳቢ ያደረገ ይመስላል። የኢሕአዴግ እና ወይም የሕወሓት የሆነን ነገር ሁሉ ሰርዞና ባለሥልጣናትንም ተበቅሎ በአዲስ ጉዞ መጀመርንም የሚያመላክት ትርጉም ያለው አመለካከት ይንጸባረቃል። ይህ አይነት ለውጥ ሥር ነቀል ሳይሆን ቂም በቀል ነው!


ወሳኙ ጥያቄም ከዚህ ጉዳይ ጋር የተያያዘ ነው። ይህ አይነት ሥር ነቀል ለውጥ (አንዳንዶችም መሠረታዊ ለውጥ የሚል ሐረግ ይጠቀማሉ) ማድረግ ኢትዮጵያ ካለችበት ሁኔታ አንጻር ይቻላል? ለነዚህ ጥያቄዎች አጥጋቢ መልሶች ላይገኙ ይችል ይሆናል። ታሪካችንና አሁን ያለንበትን ሁኔታ ግምት ውስጥ ካስገባን ሥር ነቀል ለውጥ ማምጣት አይቻልም። ቢቻልም ባክኖ እንደማይቀር ማረጋገጫ የለንም። ለዚህም ታሪካችን ምስክራችን ሊሆን ይችላል።


ከዚህ በፊት የተካሄዱት ሥር ነቀል ለውጦች ወይም አብዮቶች በጥሎ ማለፍ በጥቃትና በበቀል ላይ የተመሰረቱ ናቸው። ደርግ የጃንሆይን መንግስት የለውጡ አካል ለማድረግ ጥቂት ሞከረና ወደ እብሪት ተሸጋገረ። በደመ ነፍስ ንጹሐን ኢትዮጵያውያንን ሳይቀር በጅምላ ረሸነ። የደርግን ጥሩነት ለማሳየት የጃንሆይ የነበሩትን ሁሉንም ሥራዎች ማውገዝን ተያያዘው። በዚያም የተነሳ ቀላል የማይባል የሕዝብ ድጋፍ አጣ። አይወድቁ አወዳደቅ ወደቀ። ያሁኑ መንግስትም 27 ዓመት ሙሉ ደርግን በማውገዝ የራሱን ንጽህናና ልማታዊነት ለማሳየት ይጥራል። ከዚያም አልፎ ስህተቱን የሚነግሩትን ወገኖች ነፍጠኛና ያለፈው ሥርዓት ናፋቂ በማለት ያሸማቅቃል። ባጠቃላይ በዚህ መንግስት ዐይን ሲታይ የደርግ የነበረው ሁሉና ስለኢትዮጵያ የሚናገር የተወገዘ ነው። የደርግ ደጋፊዎች የነበሩም እንደ ዜጋ አይቆጠሩም። ይህ አስተሳሰብ ግን ለመንግስት ኪሳራ እንጅ ትርፍ አላስገኘለትም።


ያሁኑ ሕዝባዊ ትግል ግን ፍጹም የተለየ መሆን አለበት። ለእኔ ሥር ነቀል ለውጥ ዘላቂ ሰላም፣ እውነተኛ ዴሞክራሲና ነጻነት ማምጣት ነው። ይህ አይነት ለውጥ የሚመጣው በጥበብ በሆደ ሰፊነትና በትዕግስት ነው! ሥር ነቀል ለውጥ ለማምጣት ሰላም፣ እውነተኛ ዴሞክራሲና ነጻነት እንዳይኖር የጣረውና የሚጥረው መንግስትና ደጋፊዎቹም መካተት አለባቸው። ይህም የታሰበው ከዚህ በፊት በሌላ ጽሑፍ እንደገለጽኩት ስለአራት ዋና ዋና ምክንያቶች ነው። አንደኛ በመንግስት መዋቅርና በሽርክና የሚሠሩ፣ በሀሳብና በሞራልም የሚደግፉ ምናልባትም በሚሊዮን የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን ይኖራሉ።


እነሱም የለውጡ አካል ቢሆኑ ትግሉ ዓላማውን በቶሎ ያሳካል። ሁለተኛ መንግስትና ደጋፊዎቹም ቢሆኑ እውነተኛ ነጻነት ፈላጊዎች ሊሆኑ ይችላሉ። ዶር ዐቢይና ለማ እንዲሁም በቅርብ ለውጡን ደግፈው ብቅ ያሉት ባለሥልጣናት ለዚህ ነጥብ ሕያው ምስክር ናቸው። ሦስተኛ በብድርና በእርዳታ እስከ አፍንጫው ድረስ የታጠቀውን መንግስትን የለውጡ አካል ማድረግ የይቅርታና የርህራሄ መንፈስን ስለሚያንጸባርቅ ትግሉ ሰላማዊ ይሆናል። አላስፈላጊ የሕይወት መስዋዕትነትንና የንብረት ውድመትን ያስቀራል። አራተኛ መንግስትንና ደጋፊዎችን የለውጡ አካል ማድረግ ለነገው ትውልድ የማይረሳ ትምህርትን ይሰጣል። ለውጥ የሚመጣው በማጥቃትና በማግለል ሳይሆን በዳይንም ተበዳይንም በፍትሐዊነት በማሳተፍ እንደሆነ ትውልዱ ይረዳል። እንደ ባህልም ይይዘዋል።


ዳሩ ግን መንግስትና ደጋፊዎቹ የለወጡ አካል ሊሆኑ የሚችሉት ለሥልጣን ከመስገብገብና ከስሜት ወጥተው ለምስኪኑ ዜጋ ይልቁንስ ለራሳቸውም ማሰብ ሲጀምሩ ነው። የተገነቡ ሕንፃዎችንና መንገዶችን እንዲሁም የተመሰረቱ ብሄር ተኮር ፓርቲዎችን እያነሳሱ መመፃደቅ የትም እንደማያደርስ መታወቅ ይኖርበታል። ኢትዮጵያ ያለባትን የገንዘብ እዳ፣ የህዝቡን ተጨባጭ የዕለት ተዕለት ሕይወት፣ የእስር ቤቶችንና የታሳሪዎችን ብዛትና የደረሰባቸውን የሞራልና የአካል ጉዳቶች፣ የተሰደዱትንና በሂደቱም የሞቱትን ወዘተ በማስታወስ የማዘንና የመጸጸት ከዚያም ለውጥ ለማምጣት የማመን አዝማሚያ መታየት አለበት። ጊዜው የፈለጉትን ገሎና ዘርፎ ውጭ አገር በሰላም መኖር የሚቻልበት እንዳልሆነ ማሰብም ይጠቅማል። መንግስትና ደጋፊዎቹ በዚህ ወሳኝ የለውጥ ሂደት ቢሳተፉ ታሪክና ልጆቻቸው በበጎ እንደሚያነሷቸው እስካሁንም ለተሠሩ ስህተቶችና ግፎች ማርከሻ ወይም ንስሃ እንደሚሆን ማወቅ አለባቸው። ዛሬና ነገ እውነተኛና ዘላቂ ለውጥ ለማድረግ ያሰበን አካል ሕዝቡ በትናንት በደሉ ሊፈልገው አይችልምና! ስለዚህ ባለቀ ሰዓት መንግስት የማይረሳ እንቁ ታሪክ የመሥራት እድሉ አለው።


መንግስት ተሳትፎውን በልዩ ልዩ መንገዶች መግለጽ መጀመር ይችላል። ወደ እውነተኛ ብሔራዊ ውይይት እርቅና ስምምነት ከዚያም ምርጫ የሚያደርሰውን ጉዞ በገለልተኝነት የሚያስተባብር ልዩ ብሄራዊ ግብረ ኃይል ቶሎ እንዲቋቋም መፍቀድ በሱም መሳተፍ፣ ሃሳብን ያለምንም ፍርሃት መግለጽ እንዲቻል ማድረግ፣ በትግሉ ምክንያት የታሰሩትን ያለቅድመ ሁኔታ መፍታት፣ የመንግስት መገናኛ ብዙኅን ገለልተኛ ማድረግ፣ ሌሎችም የመንግስት ተቋማት ነጻና ገለልተኛ እንዲሆኑ ማድረግ ባጠቃላይ ለሁሉም ኢትዮጵያዊ እኩል የሕግ ከለላ ማድረግ የሚቋቋመው ግብረ ኃይል ዝግጅት ሲጨርስ ሥልጣንን በሰላም ማስረከብ ወዘተ ሊሆን ይችላል። በዚህ መልኩ የሚካሄድ ለውጥ እውነተኛ ሁሉን አቀፍና ዘላቂ ይሆናል።


ዶ/ር ዐቢይ ይህንና የመሳሰለውን እንዲያደርጉ ማበረታታትና መጠየቅ የዜግነት ግዴታን መወጣት ነው። እርሳቸው መሪ በሆኑባቸው አጭር ጊዜያት ኢትዮጵያዊነት በውጭው ዓለማት ሳይቀር እንደገና በመልካም ጅምሮች መነሳት ጀምሯል። ብዙዎች ከእስር ተፈተዋል። ሌቦች የሰረቁትን ገንዘብ እንዲመልሱ ያም ካልሆነ በሕግ እንደሚጠየቁ በጠራ ቋንቋ ተነግሯቸዋል። ብሔርን ጠገግ ያደረጉ ዘረኞችና ጠባቦች ተገስጸዋል። ያለ አግባብ ከሥራቸውና ከማዕረጋቸው የተባረሩ ክብራቸው ጥቅማቸው ተመልሷል። የሚነኩ የማይመስሉ ጨካኝ መሪዎች ከሥልጣናቸው ተነስተዋል። ለውጡን ለማፈን የሚጥሩ የአገዛዙ አካላት ከመጥፎ ሥራቸው እንዲታቀቡ በይፋ ተነግሯል። የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ተነስቷል ወዘተረፈ። ይህም ማለት የተከሰቱ ወይም የሚከሰቱ ችግሮች የሉም ማለት አይደለም። አንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ባጭር ጊዜ እያንዳንዷን ክስተት የመቆጣጠር አቅም የለውም። ሓላፊነትም የለበትም። ትልቁን ሥዕል በመመልከት የራስን አበርክቶ ወይም ድርሻ መጨመር እጅግ ወሳኝነት አለው። እርሳቸው የሚችሉትን ሁሉ እያደረጉ ነው! ተመሳሳይ ጥረት ከኢትዮጵያውያን ሁሉ ይፈለጋል።


ወሳኝና አስተማማኝ ለውጥ እንዲመጣ ሁላችንም እንደ ግለሰብም እንደ ድርጅትም የምናበረክተው ይኖራል። ዶ/ር ዐቢይና ድርጅታቸው እንዲያመጡት የምንመኘውን ሥር ነቀል ለውጥ በድርጅታችን በግል ኑሯችን መጀመር አለብን። ዶ/ሩ እንዳሉት ተፎካካሪ የፖለቲካ ድርጅቶች በትካዜና በቁዛሜ የሚያመጡት ለውጥ አይኖርም። ወቅቱን አጢኖ የግራና የቀኝ ፖለቲካ ሳይሉ ለኢትዮጵያ የሚበጀውን ያስቡ። ያድርጉም። የሃይማኖት ተቋማትም የሙስናና የዘረኝነት የአፈናም መገለጫ ማማ ከመሆን መውጣት አለባቸው። ዶ/ር ዐቢይም የሃይማኖት መሪዎች ሙስናንና ዘረኝነትን በመዋጋት ለመንግስት የሞራል ልዕልና ተምሳሌት እንዲሆኑ ጠይቀዋል። የሃይማኖት አማኞችም የተቋማቸውን አሠራርና የመሪዎቻቸውን ስብእና ወይም ምግባር መመርመር አለባቸው። ፍትሕን ቅንነትን አንድነትን ግልጽነትን ተጠያቂነትን በሃይማኖት ተቋሞቻቸው ማስፈን አለባቸው። ግለሰቦችም በግልና በቤተሰብ ሕይወት ዙሪያ እውነትን ነጻነትን አንድነትን ተጠያቂነትን ይለማመዱ። ይህ አይነት የአስተሳሰብና የባሕርይ ለውጥ መንግስትን አስጨንቆ በመያዝ እንዲለወጥ ማስገደድ ይችላል። ዘረኛና ሙሰኛ አምባገነንም የሆነ ዜጋና ድርጅት መንግስት ከዘረኝንትና ከሙሰኛ ከአምባገነንነትም እንዲወጣ የመጠየቅ የሞራል ልዕልና አይኖረውም።


ከዚህ ውጭ ዶ/ር ዐቢይ እስካሁን ያደረጉት አስተዋጽዖ በቀላሉ አይታይም። እንደ ፕሮፌሰር መስፍን ምሳሌያዊ ገለጻ ኢትዮጵያ በተደናበረና በተደናገጠ የባቡር ነጂ አማካኝነት በፍጥነት ወደገደል ለመግባት እየተጓዘች ነበር። በእኔ እይታ ያን ፈሪና አላስተዋይ ነጂ ዶ/ር ዐቢይ ተክተውታል። እርሳቸውም በፍጥነት ማቆሚያውን ማለትም ብሬኩን በመያዝ የባቡሩን ፍጥነት ገተውታል። ተሳፋሪዎች ገደል ከመግባት ተርፈዋል። ዶ/ሩም የባቡሩን አቅጣጫ ቀይረው እየነዱ ነው። ባቡሩም በየፌርማታው ይቆማል። ጥቂቶች እየወረዱ ብዙዎችም እየተሳፈሩ ባቡሩ ጉዞውን ቀጥሏል። ባቡሩ ውስጥ የሚሠሩ ብዙዎቹ ሠራተኞች የአዲሱን ነጂ ውሳኔና ድፍረት አድንቀው ከተሳፋሪዎች ጋር አብረው መጓዝን መርጠዋል። ጥያቄው የባቡሩ መዳረሻ ነው! ያን የሚወስነው ደግሞ የባቡሩ ነጂ ብቻ ሳይሆን ተሳፋሪዎችም ናቸው። ተሳፋሪዎች ቶሎ ብለው በአንድ ድምጽ የትና እንዴት መጓዝ እንዳለባቸው ለነጂው መንገር ያንንም ማስፈጸም ይገባቸዋል። ከዚህ ውጭ በባቡሩ ሳይሳፈሩ የባቡሩን ፍጥነትና መድረሻ የመወሰን እድል አይኖርም። የእርስዎስ ድርሻ ምንድን ነው?

 

ከጥላሁን እንዳሻው (አዲስ አበባ)

 

ውድ ወገኖቼና ደንበኞቼ፣ ሰሞኑን የኤርትራና የኢትዮጵያ ሕዝቦች በአስመራ፣ በአዲስ አበባና በሐዋሳ ከተሞች ሐምሌ 1 እና 7 ቀን 2010 ስላሳዩትና እጅግ አስተማሪ ስለሆኑት ሕዝባዊ ትርኢቶች አጭር ጽሑፍ ማሰራጨቴ ይታወሳል። በዛሬው ዕለት ደግሞ ሐምሌ 8 ቀን 2010 ዓ.ም በአዲስ አበባ ከተማ በሚገኘው የሚሊኒየም አዳራሽ ስለታየው እጅግ ደማቅና ስሜት ቀስቃሽ ሕዝባዊ ትርኢትና በበኩሌ ይህንኑ ሕዝባዊ ትርኢት ስመለከት የተሰማኝን ላካፍላችሁ እፈልጋለሁ።


ይህንን ሕዝባዊ ትርኢት ለመከታተል የቻልኩት በስፍራው በአካል ተገኝቼ ስለነበረ ተመልካች ብቻ ሳልሆን በትንሹም ቢሆን ተሳታፊም በመሆንም ነበር። ማለቴ እንደ ሌሎቹ ትልቅ ሥራ ሠርቼ ሳይሆን ትርኢቱን ስመለከት ከውስጤ የተሰማኝን እጅግ ከፍተኛ የደስታ ስሜት ሞቅ ባለ ጭብጨባ በመግለጽ ማለቴ ነው። ወደ ቦታው የሄድኩት ለተሳታፊዎች ከምሽቱ በ11፡00 እንዲትገኙ ተብሎ በተላለፈው ጥሪ መሠረት ለእኔም ጥሪው ደርሶኝ ሲሆን ሀገሪቱዋ ካላት ባለሥልጣኖች ሳይሆን ካሏት ፖለቲከኞች ውስጥ እንደ አንዱ ስለተቆጠርኩ መሰለኝ የVIP የጥሪ ወረቀት ደርሶኝ ስለነበረ ብዙሃኑ ተሳታፊ ከሚገባበት በር በተለየ በር ማለትም ወደ ሰገነት በሚያወጣ በኩል ነበር።


ከእኔ ጋር ተመሳሳይ ጥሪ የተደረገለትና አብረን የሄድነው የትግል ጓዴ (አቶ ሉምባ ደምሴ) ከእኔ የተሻለ ቀልጣፋ ሰው ስለሆነ ከእኔ ፈጠን ብሎ በመግባት ፊት ለፊት ሆነን ትርኢቱን ለመመልከት የምንችልበትን ሥፍራ መርጦ ስለጠበቀኝ ሁሉንም ነገር ለማየት ምቹ የሆነ ቦታ ነበር ያጋጠመኝ።


የሚሊኒየም አዳራሽ ወደ አንድ ትልቅ ሐይቅ የሚፈስ ትልቅ ወንዝ የሚመስል ሕዝብ ሲፈስበት የማይሞላ አይነት ስለሆነ መጀመሪያ በመደነቅ የተመለከትኩት ትርኢት ወደ አዳራሹ የሚገባው የሕዝብ ብዛትና የአዳራሹ አለመሙላት ነበር። እንደዚሁም የአስተናጋጆቹ ትህትናና ቀናነትም ለወደፊቱም ይልመድባችሁ የሚያስብል ነበር። በአዳራሹ ውስጥ የገባውና ብዛቱን በእኔ አቅም ለመገመት ያዳገተኝ እጅግ ብዙ ሕዝብ በአንድ ቋንቋ እንዲናገር ማን እንደሚመራው በፍጹም ለማወቅ ባልቻልኩበትና ምናልባትም ተመሳሳይ ድምጽ እንዲያሰሙና አንድ አይነት ሀሳብ እንዲያራምዱ አድርጎ የሚመራቸው የፍቅር አምላክ ሳይሆን አይቀርም፣ ብዬ በገመትኩበት ሁኔታ በአሁኑ ወቅት በሁለት ሀገሮችና መንግሥታት እንዲሆኑ የተደረጉትን የኤርትራንና የኢትዮጵያን ሕዝቦች አንድነትና ወንድማማችነት የሚያበስሩ መልዕክቶችን እጅግ በደመቀና በተዋበ ሁኔታና ዜማ ሲያስተጋቡ የቆዩበት ሂደትም የእግዚአብሔር እንጂ የሰው ልጅ ሥራ አልመስል ብሎኝ ሲደነቅበት ቆይቻለሁ።


በማስከተልም አርትስቶቻችን በተለያዩ ቋንቋዎች ሲያሰሙ የነበሩት ጣዕመ ዜማዎች ከጉዳዩ ጋር ያላቸው ትሥሥርና ሲያስተላልፉ የነበሩት ትላልቅ ቁም ነገሮችን ያዘሉ መልዕክቶች እጅግ ስሜት ቀስቃሽና ማራኪ ስለነበሩ እኔም እጅግ ተመስጬ ሲከታተል ቆይቻለሁ። ሁሉም ሙዚቀኞቻችን ከታዳጊዎቹ ጀምሮ እስከ ትልልቆቹ ማለትም  እስከ እነ መሐሙድ አሕመድ ድረስ ያሉት ያቀረቧቸውና የኤርትራና የኢትዮጵያ ሕዝቦች ብቻ ሳይሆኑ የዓለም ሕዝቦች በሙሉ ሊጠቀሙባቸው የሚገባቸው የፍቅር፣ የመተባበርና የወንድማማችነትና የእህትማማችነት ስሜት አንጸባራቂ ስለነበሩ እነዚህን ዜማዎች በተመስጦ ስሜት ከተጋበዝኩት የብርቱካን ጭማቂ ጋር  እያጣጣምኩና እያወራረድኩ ሲከታተል ቆየሁኝ።


በበኩሌ እነዚህ ሕዝባዊ ትርኢቶች በፖለቲካው ዓለም በቆየሁባቸው ረጅም ጊዜያት ውስጥ ገና ታዳጊ ወጣት ዕድሜ ላይ እያለሁ በየካቲት 25 ቀን 1967 ዓ.ም ከታወጀው የመሬት ለአራሹ አዋጅ ቀጥሎ እጅግ በጣም ያስደሰቱኝ ክስተቶች ሆነው አግኝቻቸዋለሁ። ምክንያቱም የመሬት ለአራሹ አዋጅ በሥር ነቀል ለውጥ  በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩትን የኢትዮጵያን አርሶ አደሮች ከአስከፊው ፊውዳላዊ ብዝበዛ ሥርዓት ነፃ ያወጣ ክስተት የነበረ ሲሆን፣ እነዚህ በኤርትራና በኢትዮጵያ ምድር እየታዩ ያሉት ሕዝባዊ ትርኢቶች ደግሞ በፍጹም መለያየት የማይፈልጉ ሕዝቦች የተለያዩ አሰተዳደራዊ ጥፋቶችና ፖለቲካዊ አስተሳሰቦች ባስከተሉዋቸው ሁኔታዎች ምክንያቶች ተለያይተው መቆየታቸው እጅግ ያሳዘናቸውና ለወደ ፊቱም እንደዚህ አይነት መለያየት በፍጹም እንደማይፈልጉ በነፃነት፣ ከልባቸው አውጥተው በመግለጽ አንድ ሕዝብ ሆነው ለዘለዓለም ለመኖር ያላቸውን ቁርጠኛ ፍላጎት ያረጋገጡበት ታላቅ ታሪካዊ ክስተት በመሆኑ ነው። በዚህም ምክንያት እግዚአብሔር ዕድሜ ሰጥቶኝ ይህንን ለማየትና ለመስማት በመብቃቴ ፈጣሪዬን ከልብ አመስግኛለሁ።


ደማቁ ስነ ሥርዓት በዚህ መልክ እየተካሄደ ሳለ የዕለቱ የክብር እንግዶች ማለትም  ክቡር ዶ/ር አቢይ አሕመድ የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትርና ክቡር አቶ ኢሳያስ አፈወርቂ የኤርትራ ፕሬዘዳንት ወደ አዳራሹ ገቡ። ከዚያን በኋላ ነበረ በእኔ እይታ በተለይም ለኢትዮጵያና ለኤርትራ ባለሥልጣናትና ፖለቲከኞች በሙሉ ወደር የማይገኝለት መልዕክት የተላለፈበት፣ የክቡር ዶ/ር አሊቢራ ዜማ የተዜመው።  ዶ/ር አሊቢራ ከኢትዮጵያ ሕዝብ ሀብትና ንብረት አንዱ በሆነው በኦሮምኛ ቋንቋ ያሰማው ዜማ  (አንተ ያልኩት አርቲስት ስለሆነና አርቲስት አንቱ ስለማይባል ነው) ስንኞች እንደሌሎቹ ሙዚቀኞች ዜማዎች ቁም ነገር ያዘሉ ብቻ ሳይሆኑ እያንዳንዱ የኢትዮጵያና የኤርትራ ባለሥልጣናትና ፖለቲከኞች እራሳቸውን እንዲጠይቁና ከሌላ ሰው ሳይሆን ከራሳቸው ሕሊና  ለጥያቄው ምላሽ እንዲሰጡና  ፍርድ እንዲቀበሉ ከፍተኛና ጥብቅ የሆነ መልዕክት ያዘለ ጥያቄ የተላለፈባቸው ነበሩ።


አርቲስቱ በዜማው ስንኞች ውስጥ ቀደም ሲል በዜማው ውስጥ ከነበሩት ሌላ ቃላት በማስገባት አቢይሞ ኢሳያስ፣ ካንሴራ ጃሊሴ?*2 ሀቲት ቴና ቶኮ፣ ኤኑቱ ኑ ጋርጋር ባሴ?*2 ትርጉም (የእራሴ ነው) አቢይ ነው ወይስ ኢሳያስ ነው፣ ሕጉን ያዛባው?*2 እናታችን አንድ ሆና፣ እኛን የለያየው?*2 የሚል ጥያቄ ያቀረበበት ነበር። እኔም የኦሮምኛ ቋንቋን ከሚጋሩና ከሚጠቀሙ ዜጎች አንዱ ስለሆንኩኝ መልዕክቱን ለመረዳት አስተርጓሚ አላስፈለገኝም። የአርቲስቱን ጥያቄ የተረዳሁት ግን ለሁለቱ ስማቸው ለተጠቀሱ ሰዎች ብቻ የቀረበ ጥያቄ አድርጌ አይደለም። እንዲያውም በሁለቱም ሀገሮች ላሉት ባለሥልጣናትና ፖለቲከኞች በሙሉ የቀረበ ጥያቄ አድርጌ ነው የወሰድኩት። 


በወቅቱ ስማቸው ከተጠቀሱት መሪዎች ከበስተሰሜን በኩል ካሉት መቀመጫዎች በአንዱ ላይ ቁጭ ብዬ ስለነበርኩኝ የተቀመጥኩት ቅርብ ቦታ ቢሆንም በመካከላችን በነበረው ትንሽ ከለላ ምክንያት ለጥያቄው ምን ምላሽ እንደሚሰጡ በቀጥታ አይናቸውን በማየት ለማወቅ ስላልተመቸኝ በፊት ለፊታችን ባለው ትልቅ ስክሪን ወደ እነርሱ ተመለከትኩኝ። ሁለቱም መሪዎች አርቲስቱ ዜማውን አንድ ጊዜ ብሎ በመድገም ላይ እያለ ገና ሳይጨርስ እጅ ለእጅ በመያያዝ የተያያዙ እጆቻቸውን ከፍ አድርገው ከአሁን በኋላ አንድ መሆናቸውን ለመግለጽ ይመስለኛል ወዲያውኑ በምልክት ምላሽ ሲሰጡ አየሁኝ።


ዶ/ር አቢይና አቶ ኢሳያስ በበኩላቸው ይህንን የመሰለ ምላሽ ለታሪካዊው የአርቲስቱ ጥያቄ መልስ የሰጡ ቢሆንም በእኔ እምነት ጥያቄው የቀረበው ለእነርሱ ብቻ ስለማይመስለኝ የእነርሱ ምላሽ ብቻ ለጥያቄው በቂ መልስ ሊሆን ይችላል ብዬ አላምንም። ምክንያቱም የኤርትራንና የኢትዮጵያን ሕዝቦች በመለያየትም ሆነ የተቀረውን የኢትዮጵያ ሕዝቦች ትናንት ብቻ ሳይሆን ዛሬም እየለያዩና እርሰበርስ እያጋጩ ለብዙ ችግርና ሥቃይ እየዳረጉ ያሉት በየደረጃው ያሉት ባለሥልጣናትና ፖለቲከኞች እጅግ በጣም ብዙ ስለሆኑ ሁሉም በየበኩላቸው የይምሰልና የለበጣ ሳይሆን የምርና ከልብ የመነጨ እንዲሁም በተጨባጭ በተግባር የሚገለጽ ምላሽ ለአርቲስቱ ጥያቄ ሊሰጡ ይገባል እላለሁ።


በዚሁም መሠረት የኢትዮጵያና የኤርትራ ባለሥልጣናትና ፖለቲከኞች አርቲስቱ ለሁለቱ መሪዎች እንዳቀረቡት አይነት ጥያቄ ለራሳቸው በማቅረብ የአንድ እናት ልጆች የሆኑትን የኤርትራንና የኢትዮጵያን ሕዝቦች በመለያየት ብቻ ሳይሆን በተለያዩ የኢትዮጵያ አከባቢዎችም የአንድ እናት ልጆች የሆኑትን ብሔር ብሔረሰቦችን በመለያየት ሕዝባችን አምርሮ የሚጠላውን የመለያየት ተግባራት እንደማይፈጽሙ ሊያረጋግጡ ይገባል።


ስለዚህም ባለፉት 27 ዓመታትና በአሁኑ ወቅትም ጭምር ሶማሌንና ኦሮሞን፣ ጌዴኦንና ጉጂን፣ ቡርጂንና ጉጂን፣ ኮሬንና ጉጂን፣ ሲዳማንና ወላይታን፣ አማራንና ኦሮሞን፣ አማራንና ትግራዋይን፣ አማራንና በቤንሻጉል ጉሙዝ ክልል የሚኖሩ ብሔር ብሔረሰቦችን፣ ሶማሌንና አፋርን፣ ኦሮሞንና አፋርን፣ ሱርማንና ዲዚን ወዘተ በአጠቃላይ ባልጠቀስኳቸው በብዙ የሀገራችን አከባቢዎች  ጭምር ጎን ለጎን ያሉትን ጎረቤታም ብሔር ብሔረሰቦችን በክልሎች ድንበሮችና በተለያዩ ሰበባ አሰበቦች እያመካኙ ሲያጋጩ የኖሩትና በግለሰብ ደረጃም በተለያዩ ክልሎች ሲኖሩ የነበሩ ዜጎችን በብሔር ብሔረሰብ ማንነታቸው ምክንያት ብቻ ከገዛ ሀገራቸው ሲያሳድዱ የኖሩት ባለሥልጣናትና ፖለቲከኞች ለዶ/ር አሊቢራ ጥያቄ ቢያንስ ለራሳቸው ሕሊና ከአሁን በኋላ የአንድ እናት ልጆችን እንደማይለያዩና እንደማያጋጩ በማረጋገጥ አስቸኳይ ምላሽ ሊሰጡ ይገባቸዋል ብዬ አምናለሁ።


ምክንያቱም እውነተኛና ዘላቂነት ያለው ሰላም በኢትዮጵያና በኤርትራ ምድር  በሁሉም አካባቢዎች በትክክል ሊረጋገጥ የሚችለው ሁሉም ይህንን ሊያደርግ ሲነሳና በተግባር ሲያረጋግጥ ነው ብዬ ስለማምን ነው። ስለዚህ ሁላችንም የድርሻችንን ልንወጣ የምንችለው የአርቲስቱን ጥያቄ በትክክል በመመለስና የሕዝባችን እውነተኛ ፍላጎት በተግባርና በግልጽ በታየባቸው በእነዚህ ሕዝባዊ ትርኢቶች ለተላለፉት መልዕክቶች ተገቢውን ግምት በመስጠትና ትምህርትም በመቅሰም መሆን ስለሚገባ እኔም የአርትስቶቻችንን መልዕክቶች በመደገፍ የአንዲት እናት ልጆችን ከሚለያዩና ከሚያጋጩ ተግባራት እንቆጠብ የሚል የበኩሌን መልዕክት በዚህ አጋጣሚ ማስተላለፍ እፈልጋለሁ።


ዶ/ር አቢይና አቶ ኢሳያስ በሥነ ሥርዓቱ ባደረጓቸው ንግግሮችም ከአሁን በኋላ አንድነታችንን የሚያጠናክሩ ተግባራትን እንደሚሠሩና ከፋፋይና ፀረ- ልማት ለሆኑ አስተሳሰቦችና ኃይሎች ቦታና እድል እንደማይሰጡ ቃል ገብተዋል። በተለይ ዶ/ር አቢይ አጋጣሚውን ተጠቅመው “መደመር” የሚለው ሀሳባቸው ይዘት ምን ማለት እንደሆነ ቀላልና ለሁሉም ግልጽ ሊሆን በሚችል አነጋገር የሰጡት ማብራሪያ በአዳራሹ ለነበሩት ብቻ ሳይሆን ሁሉም ቦታ ሆነው ሥነ ሥርዓቱን ለተከታተሉ ሁሉ ጥሩ ግንዛቤ ሊያስጨብጥ የሚችል ነበርና ሁለቱም በዚህ ታሪካዊ ሕዝባዊ ትርኢት ላይ ተገኝተው የገቡትን ቃል ተግባራዊ በማድረግ ለመላው የኢትዮጵያና የኤርትራ ሕዝቦች ተግባራዊ ምላሽ መስጠት ይጠበቅባቸዋል እላለሁ።


ሰላም ለሁላችን ይሁን። ሁላችንም የአንዲት እናት ልጆችን ከሚለያዩ ተግባራት እንቆጠብ። የኤርትራና የኢትዮጵያ ሕዝቦች አንድነት ለዘልዓለም ትኑር።

 


ከጥላሁን እንደሻው (የግል አስተያየት)

የኢህአዴግ አገዛዝ ሥልጣን ከያዘበት ጊዜ ወዲህ ብቻ ሳይሆን የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች እያንዳንዳቸው ከተቋቋሙበት ዕለት ጀምሮ በተደጋጋሚ ሲያስደምጡን የቆዩት እጅግ ተደጋጋሚና አሰልቺ ፕሮፓጋንዳ እስከ መገንጠል፣ እስከ መገንጠል፣ እስከ መገንጠል፣ እስከ መገንጠል የሚል ነበር። በኢህአዴጎች ዘንድ የእስከ መገንጠል
ፕሮፓጋንዳን
ማስተጋባትም ለብዙ ዓመታት ዋነኛው የዴሞክራሲያዊነትና የተራማጅነት መገለጫና መመዘኛ ሆኖ ቆይቶ ነበር። ይሁንና ለሁሉም ጊዜ አለውና አሁን ግን ያ ሚዛናዊ ያልሆነው ፕሮፓጋንዳ የተቀየረ ይመስላል።

ሁሉም ኢህአዴጎች ተለውጠው እንደ ጠቅላይ ሚ/ር አቢይ የመደመርን ዓላማ በማራማድ ላይ ናቸው ማለት ባይቻልም በአሁኑ ወቅት በሕዝባዊ ትግልና በእግዚአብሔር ፈቃድ አማካይነት ከራሱ ከኢህአዴግ በመጡ መሪ ከፋፋዩና ሚዛናዊነት የጎደለው ፕሮፓጋንዳ ተቀይሮ በመደመር ሀሳብና ዓላማ ተተክቶ ለመስማትና ይህንኑ የሚያጠናክሩ ተጨባጭ ተግባራዊ እርምጃዎች ሲወሰዱም በአይናችን ለማየት በቅተናል።

በበኩሌ እንዲህ ያለ ቀና ሀሳብ ከፋፋይ ፕሮፓጋንዳን ከመሠረቱ ስንቃወምና የእኩልነትና የአድነትን ሀሳብና ዓላማ ሲናራምድ ከነበርን ተቃዋሚዎች እንጂ ከኢህአዴግ መሪዎች በኩል ይገኛል፣ የሚል ግምት ያልነበረኝ ቢሆንም አንድ የኢህአዴግ አመራር አባል የሆነ ሰው በኢትዮጵያ ሕዝብ ትግል ተገዶም ይሁን አንዳንድ ሰዎች እንደሚሉት በእግዚአብሔር ታዝዞ በእርግጥም በአሁኑ ወቅት ይህንን ቀና ሀሳብ በቆራጥነት እያራመደውና በሥራም ላይ እያዋለው ይገኛል።

በአሁኑ ወቅት በዶ/ር አቢይ አሕመድ የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚ/ር እየተራመደ ያለው ይህ የመደመር ዓላማ በትዕቢትና በጀብደኝነት ተነሳስቶ የመስፋፋት ዓላማ ሳይሆን የሕዝቦች ማንነትና እኩልነት በተከበረበት ሁኔታ፣ በመከባበርና በፍቅር ላይ የተመሰረተ አንድነት ለመገንባት የታሰበ መሆኑ ደግሞ በሀሳቡ እንድስማማና የራሴንም የድጋፍ አስተያየት እንዲሰጥበት አነሳስቶኛል። ለኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦች፣ ሕዝቦችና ሀይማኖቶች ብቻ ሳይሆን ለአፍሪካ ቀንድ ሕዝቦችና ለመላው የአፍሪካ ሕዝቦች መተጋገዝና መረዳዳት ጭምር የታሰበ ሰፊና ጥልቀት ያለው ሀሳብ መሆኑም
በተጨማሪ ያስደሰተኝ ጉዳይ ነው። ስለዚህ ይህ ቀና ሀሳብ እንዲሳካና ተግባራዊ እንዲሆን የሕዝቦችን በእኩልነትና በመከባበር ላይ የተመሠረተ አንድነት የምንሻ ኢትዮጵያውያን የድሻችንን ለመወጣት መተባበር ይኖርብናል።

ሀሳቡ ዘላቂነት ባለው መልኩ በትክክል ተግባራዊ እንዲሆን ደግሞ ሀሳቡን በንግግር ከመግለጽ ባሻገር የሀገራችን መንግሥት ቋሚ መመሪያ ሆኖ ሥራ ላይ እንዲውል የሚያደርጉ ውይይቶችና ድርድሮች በሚመለከታቸው አካላት ሁሉ
ሊደረጉና በብሔራዊ መግባባት ላይ ሊደረስበት ይገባል። በዚሁም መሠረት የተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲዎችና የህብረተሰብ ክፍሎች በሀገራችን አጨቃጫቂ በሆኑ ሀገራዊ ጉዳዮች ላይ በጥልቀት በመወያየትና ከስምምነት በመድረስ ቀና ሀሳቡ በሕዝባችን ዴሞክራሲያዊ ውሳኔ የሕገ-መንግሥታችን፣ የሕጎቻችንና የአፈጻጸም መመሪያዎቻችን አካል እንዲሆን በማድረግ በእነዚሁ ሰነዶቻችን ላይ ተገቢውን ማሻሻያዎች ማድረግ ይኖርብናል። በሚሻሻሉ ሰነዶቻችን ላይ ተመሠርተንም ፍትሐዊና ዴሞክራሲያዊ ምርጫ በማካሄድ ሕዝባችንን በትክክል የሥልጣን ባለቤት ማድረግና የህዝባችን እኩልነትና አንድነት የተረጋገጠበት ትክክለኛውን የፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ መንግሥት እውን ማድረግ ይገባናል።

ይህንን ቀና ሀሳብ በሥራ ላይ እንዲውል ከማድረጋችን ጎን ለጎን ደግሞ በከፋፋይ አስተሳሰቦችና ሥራዎች ምክንያት በተለያዩ የሀገራችን አከባቢዎች በተከሰቱት ግጭቶች ብዙ ጉዳት የደረሰባቸውንና በገዛ ሀገራቸው ከቤት ንብረታቸውም የተፈናቀሉትን ወገኖቻችንን በአስተማማኝና ዘላቂነት ባለው ሁኔታ ወደ ቤታቸውና ኑሮአቸው ተመልሰው እንዲቋቋሙ ማድረግ ይኖርብናል። ዳግም እንደዚህ አይነት አስከፊ ጉዳቶች በሀገራችን እንዳይከሰቱም አፍራሽና ከፋፋይ አስተሳሰቦችን በማራመድ ሕዝባችን እርሰበርስ እንዲጋጭ የሚያደርግ ተግባራትን የሚፈጽሙ ሰዎች በሕግ ተጠያቂ
እንዲሆኑ በማድረግ፣ የመደመር ቀና ሀሳቡ በሕዝባችን ሕሊና ውስጥ በትክክል እንዲሰርጽና በእኩልነትና በመከባበር ላይ የተመሠረተው የሕዝባችንና የሀገራችን ጠንካራ አንድነት እውን እንዲሆን እያንዳንዳችን የድርሻችንን ሊንወጣ ይገባናል እላለሁ። ሰላምና ፍቅር ለሁላችንም ይሁን።

እግዚአብሔር ኢትዮጵያንና ሕዝቧን ይባርካት።¾



  



   






  
  






 

የክልላችን ሕዝብ ህጋዊና ሰላማዊ ጥያቄ በዴሞክራሲያዊ መንገድ ይፈታ!!

የኢትዮጵያ ሕዝቦች (ብሔር ብሔረሰቦች) ላለፉት በርካታ ዓመታትና ተከታታይ መንግስታት ዘመን ከግፍ-ወደ ግፍ፣ ከበደል ወደ በደል፣ ከጭቆና ወደ ጭቆና አገዛዝ በመሸጋገር የስቃይና የመከራ ቀንበር ተሸክመው ዛሬ ላሉበት ደረጃ ደርሷል። በዛሬ ላይ ሆነውም ከግፍ፣ ከበደልና ከጭቆና አገዛዝ መውጣት ስላልቻሉ ከዚህ ለመላቀቅና ከስቃይና መከራ ህይወት ለመውጣት በሚችሉት መንገድና ባገኙት አጋጣሚ ሁሉ በመታገል ላይ ይገኛሉ።

ይህ በኢትዮጵያ ሕዝብ (ብሔር- ብሔረሰቦች) ላይ ሲደርስ የቆየውና አሁንም እየደረሰ ያለው ግፍ፣ በደልና ጭቆና አገዛዝ ቀንበር የበለጠ የተጫነው እና የሲቃይና መከራ ህይወት ሸክሙ እጅግ የከበደው በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል በሚኖሩ ብሔር-ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ላይ ነው። በመሆኑም ይህ ሰሞኑን በክልሉ የተከሰተው ፀብ፣ ግጭት፣ ዝርፊያ፣ ሞትና እንግልት በአጋጣሚና በድንገት የመጣና የተፈጠረ ሳይሆን ላለፉት 27 ዓመታት የነበረው የግፍ፣ የበደልና የጭቆና አገዛዝ የፈጠረውና የወለደው የእምቢተኝነት ውጤት ነው።

የደቡብ ኢትዮጵያ ሕዝብ (ብሔር- ብሔረሰቦች) ላለፉት 27 ዓመታት ሌላው ይቅርና በአካባቢያቸውና በአቅራቢያቸው አስተዳደርና የፍትህ አገልግሎት እንዳያገኙ ተደርገውና አጥተው ኖረዋል። ይህ ሁኔታ ከጊዜ ወደ ጊዜ የክልሉን ሕዝብ (ብሔር- ብሔረሰቦችን) ብሶትና ምሬት በመጨመርና በማባባስ ህዝቡ በስርዓቱ ላይ ተስፋ እንዲቆርጥ አድርጓል። ይህ የሕዝቡ ተስፋ መቁረጥ አሁን በክልሉ ውስጥ በየቦታው እየተከሰተው ያለው ፀብ፣ ግጭትና አደጋ እንዲፈጠር አድርጓል።

የአሁኑ የደቡብ ኢትዮጵያ ክልል ሕዝብ በቀደሙት መንግስታት ዘመን በተለያየ ክፍለ-ሀገሮችና የአስተዳደር ክልሎች ተዋቅሮ ይኖርና ይተዳደር የነበረ ሕዝብ ነው። ህዝቡ በተለያየ ክፍለ ሀገሮችና የአስተዳደር ክልሎች ተዋቅሮ ሲተዳደርም ሆነ ሲኖር እርስ በርሱ ተባብሮ፣ ተቻችሎና ተግባብቶ በሰላም፣ በፍቅርና በአንድነት የኖረ ሕዝብ ነው። ነገር ግን ይህ የህዝቡ ተባብሮ፣ ተግባብቶና ተቻችሎ በሰላም፣ በፍቅርና በአንድነት የመኖር ልምድና ባህል በክልሉ ባለው የመልካም አስተዳደር እጦት፣ በደልና ጭቆና ምክንያት እና የዴሞክራሲና የፍትህ እጦት የተነሳ በአደጋ ላይ ወድቋል። በመሆኑም በክልሉ የዜጎች ሰላምና ደህንነት ዋስትና አጥቷል።

በአሁኑ ወቅት የክልሉ ሕዝብ (ብሔር- ብሔረሰቦች) በኢትዮጵያ አንድነት ስር ሆነው ራሴን በራሴ የማስተዳድርበት ዴሞክራሲያዊ የአስተዳደር ክልል ይሰጠኝ የሚል ህጋዊና ዴሞክራሲያዊ ጥያቄ በማንሳት ላይ ይገኛሉ። ይህ ራሱን በራሱ የማስተዳደር ህጋዊና ፍትሃዊ ጥያቄ ዛሬ ላይ በስፋት ይስተጋባ እንጂ ላለፉት 27 ዓመታት ሲነሳና ሲወድቅ የመጣ ጥያቄ ነው። ስለዚህ፡-

$11.  የክልሉ ሕዝብ ራሱን በራሱ የማስተዳደር ፍትሃዊና ዴሞክራሲያዊ ጥያቄን በኃይልና በጉልበት ለማፈንና በልዩ ልዩ መንገድ ለመቀልበስ የሚደረገው ሩጫ እንዲቆምና ለሚነሳው ሕዝባዊ ጥያቄ ተገቢ ምላሽ እንዲሰጥ፣

$12.  በክልሉ ለመልካምና ዴሞክራሲያዊ አስተዳደርና፣ ለፍትህ አገልግሎት አሰጣጥ፣ ለፍትሃዊ የልማትና የኢኮኖሚ ስርጭት ተደራሽነት አመቺ የሆነ፣ ተቀራራቢ የሕዝብ አሰፋፈር፣ የማህበራዊ አገልግሎት ተደራሽነትና የህዝብን ማህበራዊ ትስስርን ማዕከል ያደረገ ክልላዊ የአስተዳደር መዋቅር እንዲፈጠር፣

$13.  መንግስት በክልሉ ያሉ ዜጎችን ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብት እንዲያከብር፣ የህዝቡን (የብሔር - ብሐየረሰቦችን) ሰላማዊና ህጋዊ ጥያቄ እንዲያዳምጥ፣ በክልሉ የዜጎች በሰላም ወጥቶ የመግባት፣ ሠርቶ የመኖር፣ ዋስትና እንዲረጋገጥ እንዲያደርግ እንጠይቃለን።

የደቡብ ኢትዮጵያ ዴሞክራሲ ኮንግረስ (የደቡብ ኮንግረስ)

            ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ

            24/10/2010 ዓ.ም

                  ሀዋሳ

 

ሰላማዊ ድጋፍም ሆነ ተቃውሞ በሚያሰሙ ዜጎች ላይ የኃይል እርምጃ በመውሰድ ማስፈራራት የፀረ- ዴሞክራሲያዊነትና የሽብርተኝነት ተግባር ስለሆነ አጥብቀን እናወግዛለን።

የኢትዮጵያ ሕዝብ በሀገራዊ ጉዳዮች ከሚሠሩ ሥራዎች ውስጥ የፈለገውን የመደገፍና ያልፈለገውን የመቃወም ሰብአዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶቹን ለማስከበር ለዘመናት ሲታገል ኖሮ ይኼው መብቱ በኢፌዴሪ ሕገመንግሥት መረጋገጡ ይታወሳል።

ይሁን እንጂ ይኼው መብት በትክክል በተግባር ላይ እንዳይውል ተደርጎ ለ27 የኢህአዴግ አገዛዝ ዓመታት ታፍኖ በመቆየቱ ትዕግሥቱ የተሟጠጠበት ሕዝባችን ባለፉት 3 ዓመታት ሕገመንግሥታዊ መብቶቹን ለማስከበር ሀገር አቀፍ የተቃውሞ እንቅስቃሴ በማድረግ በእልህ አስጨራሽና መራር ትግል ውስጥ ገብቶ ሕይወቱን ጨምሮ በርካታ መስዋዕትነቶችን ሲከፍል ቆቶአል።

ዶ/ር አቢይ አሕመድ ሥልጣን ከያዙ ወዲህ ባሉት ሶስት ወራት ያህል ጊዜ አንዳንድ አዎንታዊ እርምጃዎች በመወሰዳቸው የተደሰተው በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠር የአዲስ አበባ ከተማና የአከባቢው ሕዝብ ሰኔ 16 ቀን 2010 ዓ.ም የተጀመሩትን አዎንታዊ እርምጃዎች ለመደገፍና ለማበረታታት በመስቀል አደባባይ ሰላማዊ የድጋፍ ሰልፍ በማካሄድ ላይ እያለ ይህንኑ ሰላማዊ እንቅስቃሴውን ለማደናቀፍ በተነሳሱ ኃይሎች የእጅ ቦምብ ተወርውሮባቸው የሁለት ሰው ሕይወት ሲጠፋ ከ160 በላይ ዜጎቻችን የመቁሰል አደጋ ደርሶባቸዋል። የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ በእነዚሁ ወገኖቻችን ላይ በደረሰው አደጋ የተሰማውን ጥልቅ ሐዘን እየገለጸ ለሟች ቤተሰቦችና ዘመዶች መጽናናትን፣ የመቁሰል አደጋ ለደረሰባቸው ወገኖቻችን ደግሞ ፈውስና ብርታትን ይመኛል።

መድረክ ይህ አስጸያፊ የሆነው የፀረ-ዴሞክራሲ ኃይሎች ድርጊት ለሰብአዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶቹ ተግባራዊነት ቆርጦ የተነሳውን ሕዝባችንን ከጽኑ አቋሙና ትግሉ ቅንጣት ታህል ወደ ኋላ እንደ ማይመልሰው ያለውን ጽኑ እምነት እየገለጸ የፀረ-ዴሞክራሲና የአሸባርነት ተግባራቸውን አጥብቆ ያወግዛል። ሰፊው የኢትዮጵያ ሕዝብም በብሔር ብሔረሰቦችም ሆነ በማንኛውም ሌላ ሁኔታ ሳይከፋፈልና ለካፋፋይ ኃይሎች አንዳች ቀዳዳ ሳይሰጥ በሰላማዊ አግባብ የመደገፍም ሆነ የመቃወም ሰብአዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶቹን ለማስከበርና ይህንኑ መብቶቹን የሚጻረሩ ኃይሎችን በአንድነት ለመመከትና ለመታገል በርትቶ ለበለጠ ትግል እንዲንቀሳቀስ ጥሪውን ያቀርባል።

አሁን በሀገራችን የተጀመረው የለውጥ ሂደት ውጤታማ ሆኖ ባለፉት 27 ዓመታት ሰፍኖ የቆየው ፀረ- ዴሞክራሲያዊ ሁኔታ እንዲለወጥና ዘላቂ መፍትሔዎችም እውን እንዲሆኑ ለማድረግ መድረክ ከኢህአዴግ ጋር የጀመረውን ድርድር በተጠናከረ ሁኔታ ቀጥሎ በበኩሉ የሚጠበቅበትን ድርሻ ለመወጣት እየተንቀሳቀሰ መሆኑንም ለመላው የኢትዮጵያ ሕዝብ በዚህ አጋጣሚ ይገልጻል።

 

ድል ለሰላማዊና ሕዝባዊ ትግላችን።

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ /መድረክ/

ሰኔ 18 ቀን 2010 ዓ.ም¾

 

በደቡብ ኢትዮጵያ ክልላዊ መስተዳደር ሐዋሳ በምትባል ከተማ ባለፈው ሳምንት በተቀሰቀሰ እረብሻ የብዙ ወላይታዎችና የሌሎችም ዜጎች ሕይወት ጠፍቷል። የአካል ጉዳት ደርሷል፣ በብዙ ሺህ የሚቆጠሩ ዎላይታዎች ከኑሯቸው እንዲፈናቀሉ ተደርጓል። ሀብት ንብረትም ወድሟል፣ ይህ ሊሆን የቻለው፡-

ሲዳማዎች ፍቼ ጨምበላላ የተባለ በዓል ለማክበር እንቅስቃሴ ሲጀምሩ የዎላይታ ሕዝብ ከሐዋሳ ይውጣ የሚል ሀሳብ በማንሳታቸው እንደሆነ ይገለፃል።

ሐዋሳ ከተማ የተቆረቆረችበት ስፍራ ቀደም ሲል የማን ይዞታ እንደነበረ ወደፊት ታሪክ ሊገልፅ ይችላል።

ከዛሬ 58 ዓመት በፊት ጫካውን መንጥረው ሐዋሳ የምትባል ከተማን ቆርቁረውና ገንብተው አሁን የደረሰችበት ደረጃ ካደረሱ ህዝቦች ከፍተኛውን ድርሻ የያዘ የወላይታ ሕዝብ ከሐዋሳ ከተማ ይውጣ እየተባለ በሲዳማ ህዝብ መጠየቁ እጅግ ያሳዝናል፣ ያስገርማልም። የወላይታ ሕዝብ ወንድም የሆነ የሲዳማ ሕዝብ ከሐዋሳ ከተማ ይውጣ የሚል ጥያቄ አቅርቦ አያውቅም፣ አያስብምም።

የሲዳማ ሕዝብ በአሁኑ ጊዜ እጅግ አንገብጋቢ አድርጎ የሚያቀርበውን በክልል የመደራጀት ጥያቄን ማስተናገድ የሚችለው የወላይታ ሕዝብ አይደለም። ወላይታም ቢቻል ቀደም ሲል የክልል 9 አባል ከነበሩ አጎራባች ህዝቦች ጋር ብሎም የአሁኑ ደቡብ ክልል በምዕራባዊ ደቡብ አቅጣጫ ከሚገኙ እስከ ቱርኪና ድንበር ድረስ ካሉት ሕዝቦች ጋር፣ የነእርሱ ፈቃደኝነት የማይገኝ ከሆነም ለብቻው በክልል ደረጃ የመደራጀት ከፍተኛ ፍላጎት ያለው ሕዝብ ነው። እነዚህ ህዝቦች ኩታገጠም ነዋሪዎች፣ በባህል በታሪክ እና በሥነ ልቦናዊ አመለካከት እንዲሁም በሌሎችም መስፈርቶች የተቀራረቡ ብቻ ሳይሆኑ ፍትሐዊ የልማት ሥርጭትም የተነፈጉ ናቸው።

ይህ ፍላጎቱ ቀደም ሲልም ለሕዝብ ግልፅ ተደርጓል። የወላይታ በክልል ደረጃ መደራጀት ለሕዝቡ የነፍስ አድን ጥያቄ እንጂ የቅንጦት እንዳይደለ የወላይታ ሕዝብ ዲሞክራሲያዊ ግንባር (ዎሕዴግ) ሊቀመንበር ግንቦት 27 ቀን 2006 ዓም በታተመ ቁጥር 456 በሆነ ሰንደቅ ጋዜጣ ላይ ማብራሪያ ሰጥተዋል።

የወላይታ ሕዝብ የሚተዳደርበት የግብርና ኢኮኖሚ ካለበት የመሬት ጥበትና በፍጥነት እየጨረ ከሚሄድ የህዝብ ብዛት ጋር ተጣጥሞ ሕዝቡን መሸከም አይችልም። መዋቅሩ በቶሎ ወደ ኢንዱስትሪ ኢኮኖሚ መዋቅር መቀየር መቻል አለበት። ይህ ሀሳብ በተለያየ አጋጣሚ በተገኘ መድረክና በመገናኛ ብዙሃን ለተደጋገመ ጊዜ በስፋት ቢገለጽም ትኩረት ሊሰጥ የቻለ አካል አልነበረም። ወላይታ የራሷን እድገት ለማፋጠን የራሷ እቅድ አውጥታ እስትራቴጂንም ነድፋ ከማዕከላዊ መንግስት ጋር በቀጥታ በመገናኘት በጀት እና ሌላም ድጋፍ ማግኘት የምትችለው በክልል ደረጃ ስትደራጅ ብቻ ነው። አለዚያ ሕዝቡ እየተጎዳ ነው። በወላይታ ለአንድ ገበሬ ሊደርስ የሚችል የእርሻ መሬት ከ0.13 ሄክታር በታች መሆኑን ከ6 እና 7 ዓመታት በፊት የተገኘ የስታቲስቲክስ መረጃ ያስረዳል። በትንሹ 3 ልጆች ያሉት አባወራ ገበሬ ቤተሰቡን መቀለብ፣ ማሳከምና ልጆቹንም ማስተማር አልቻለም። ትውልዱ በትምህርት በልፅጎ በኢኮኖሚ ዳብረው ከነገ አገር ተረካቢ ዜጎች ጋር የመቀላቀል እድሉ አስተማማኝ ሊሆን አልቻለም። ለወላይታ በክልል ደረጃ መደራጀት ነፍስ አድን ጥያቄ የሚያደርጉት እነዚህ እና ሌሎችም ገና በስፋት ሊገለፁ የሚችሉ ነጥቦች ናቸው።

ታዲያ ወላይታ ይህንን እና የመሳሰሉ ጥያቄዎችን ጉዳዩ ለሚመለከተው አካል ሲያቀርብ የሌላ ዜጋ ደም በማፍሰስና በመሳሰሉ ጣኦታዊ እምነቶች እየተደገፈ አይደለም። አሳማኝ በሆነ ትንተና አስደግፎ እንጂ።

ሰኔ 11 ቀን 2010 ዓ.ም ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትራችን ዶ/ር አብይ አህመድ በሐዋሳ ከተማ ተገኝተው ከማህበረሰቡ ጋር ሆነው የተከሰተውን ችግር በማስመልከት ውይይት ሲያደርጉ አንድ የሲዳማ ሽማግሌ ያቀረቡት እጅግ በጣም አስገራሚ ሀሳብ የሲዳማ ህዝብ ያንን ድርጊት በወላይታ ህዝብ ላይ የፈፀመው በስህተት ሳይሆን በእውቅ ያደረገ ስለሚያስመስል አሁንም ስጋት እንዲያድር የሚያደርግ ሆኖ ተገኝቷል። ሽማግሌው አስተያየታቸውን በአስተርጓሚያቸው በኩል ሲገልፁ “ይህ ግጭት ምናምን የምትሉት በተራ ሽምግልና የሚያልቅ ጉዳይ ስለሆነ እርሱን ተውትና በክልል ስለመደራጀት ብቻ ተወያዩ” ብለው ተናግረዋል። ያ ሁሉ ሕይወት መጥፋት፣ የህዝብ መፈናቀልና ንብረት ማውደም ለእርሳቸው ምንም አልመሰላቸውም። ይህ አባባል የብቻቸው ካልሆነ አሁንም ጥሩ አዝማሚያ አያመለክትም። የዚህ አይነት አረመኔያዊ አስተሳሰብ ሌላውን በእልህ እና በንዴት ውስጥ እየካተተ ለሚያቋርጥ አመፅ ለመጋበዝ የሚሞክር ሀሳብ ስለሆነ መገታት ብሎም መጥፋት አለበት።

በወላይታ እና በሲዳማ ሕዝበ መካከል ያለ የወንድማማችነት ግንኙነት አሁንም ይበልጥ እየተጠናከረ እንጂ እየላላ መሄድ የለበትም። ይህ አባባልም በአንድ እጅ እንደማጨብጨብ ሊሆንብን አይገባም።

ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትራችን ለጉዳዩ ልዩ ትኩረትና ክብደት ሰጥተው በሐዋሳም በሶዶም ተገኝተው እረብሻው እንዲወገድና ሕዝቡም እንዲረጋጋ የሚያደርግ መመሪያ ስለሰጡልን ምስጋናችን እጅግ የላቀ ነው። ህዝቡም በብርቱ ስሜት ከጎናቸው እንደሚሰለፍ እምነታችን የፀና ነው።

ለረዥም ዘመናት ተፈቃቅረውና ተሳስበው በኖሩ ህዝቦች መካከል ምንም ሚዛን በማይደፋ ምክንያት በደመነፍስ በሚፈፀም እንቅስቃሴ የሰው ልጅ ክቡር ህይወት እንዲጠፋ እና ብሔራዊ ሀብትም እንዲወድም ማድረግ በመላው ሕዝብ መወገዝ ያለበት ተግባር ነው እንላለን።

ስለሆነም፡-

1.  የወገኖቻችን ሕይወት ያጠፉ አካላዊ ጉዳትም እንዲደርስባቸው ያደረጉ ግለሰቦች በአስቸኳይ ለፍርድ እንዲቀርቡ፣

2.  ከኑሯቸው የተፈናቀሉም ወደ መደበኛ ኑሯቸው ተመልሶ እንዲቋቋም እንዲደረግልን እና

3.  ሀብት ንብረት ለወደመባቸው ተገቢ ካሳ እንዲከፈላቸው እንዲደረግልን እንጠይቃለን።

የወላይታ ሕዝብ ዲሞክራሲያዊ (ዎሕደግ)

ሰኔ 13 ቀን 2010 ዓ.ም

አዲስ አበባ

 

ሀገራችን ኢትዮጵያ ላለፉት 40 ዓመታት ባልተቋረጠ ሁኔታ አንዳንዴ በውጪ፣ ሌላ ጊዜ በውስጥ ጦርነት፣ እንደዚሁም በዜጎች፣ በብሔር ብሔረሰቦች የእርስ በርስ ፀብና ግጭት ስትታመስ ሰላም አጥታ ኖራለች። በዚህ ወደ ግማሽ ምዕተ ዓመት በተጠጋ ጊዜ ውስጥ በነበረው ጦርነት፣ ፀብና ግጭት እና ይህን ተከትሎ በሚመጣ መፈናቀል፣ ስደት፣ ርሃብ፣ በሽታ፣ ግድያና ሞት የኢትዮጵያ ሕዝብ ለሲቃይና መከራ ሲዳረጉ ቆይተዋል። በዚህ ሁሉ ችግር ምክንያት ኢትዮጵያ ሰላሟ ጠፍቶ፣ አንድነቷ ተናግቶ፣ በውስጧ በነበረው ሀገራዊና ሕዝባዊነት አቋም፣ አስተሳሰብ፣ እምነትና ተስፋ ከስሞና በኖ አስፈሪ የሆነ የውድቀት አፋፍና የመበታተን ጫፍ ላይ ደርሳ ነበር።

በዚህ በመላው የሀገሪቱ ክፍል ሲከሰት በኖረው ችግር ምክንያት የኢትዮጵያ ሕዝብ ሰላምና አንድነት ርቆት፣ በመላው ሀገሪቱ ጥላቻና በቀል ነግሶ ግጭት፣ በመፈናቀል፣ መሰደድ፣ ግድያና ሞት የዘወትር ተግባር ወደ መሆን ደረጃ ደርሷል። ይህ ብቻ ሳይሆን በቀጣይም በሀገሪቱና በሕዝቡ መሀከል ሰላም፣ አንድነትና ፍቅር እንዳይኖር የሚያደርግ የበቀልና የጥላቻ ዘር ተዘርቶ እልቂትና ፍጅት እየተሰደደ የነበረበት ደረጃ ደርሶ ነበር።

ይህን በኢትዮጵያና በህዝቡ ላይ የደረሰውንና ማቆሚያ ያጣውን ችግር በኃይልና በጉልበት መንገድ ሳይሆን በመግባባት፣ በመቻቻል፣ በሰላም፣ በፍቅርና በአንድነት መንገድ እንመልስ፣ ሰላም ፍቅርና አንድነትን በጋራ እናወድስ፣ እንዘምር የሚል አመራርና መሪ ማግኘትና ማየት በራሱ ለሀገሪቱም ሆነ ለኢትዮጵያ ሕዝብ የማይጨበጥ ህልም ሆኖ ነበር። ይህ ህልም ነው የኢትዮጵያን ሕዝብ ሰኔ 16 ቀን 2010 ዓ.ም ወደ አደባባይ በመውጣት ሰላም፣ ፍቅርና አንድነትን እንዲያወድስና እንዲዘምር ያደረገው። በዚህ ሰላም፣ ፍቅርና አንድነትን በማወደስና በመዘመር ወደ አደባባይ በወጣው ሰላማዊ ሕዝብ ላይ ያልታሰበና ያልተጠበቀ ጥቃት ተፈፅሟል። ድርጊቱ በየትኛውም መመዘኛና መስፈርት ፍፁም አረመኔያዊና እኩይ የሆነ የጭካኔ ድርጊት ነው። ስለሆነም፡-

1.  የኢትዮጵያ ብሔራዊ አንድነት ኮንግረስ (ኮንግረስ) ሰላም፣ ፍቅርና አንድነትን በማወደስና በመዘመር የተሰለፈው ሰላማዊ ሕዝብ ላይ አረመኔያዊ የጭካኔ ተግባር የፈፀሙ ክፍሎችንና ድርጊታቸውን በጥብቅ ያወግዛል።

2.  በዚህ ሕዝባዊ ሰልፍ ላይ በደረሰው ጥቃት ሕይወታቸውን ላጡ ወገኖቻችን የተሰማን ጥልቅ ሀዘን እየገለፅን፣ ፈጣሪ ነፍሳቸውን በገነት እንዲያኖር፣ ለቤተሰቦቻቸውና ለዘመድ ወገኖቻቸው መፅናናትን እንዲሰጥ እንመኛለን።

3.  በሕዝባዊ ሰልፉ ላይ በተፈፀመው ጥቃት ከባድና ቀላል ጉዳት ለደረሰባቸው ወገኖቻችን ፈጣሪ ምህረትን እንዲሰጥ እንመኛለን።

4.  ይህንን እኩይና አረመኔያዊ ድርጊት የፈፀሙ ወንጀለኞች መንግስት ተከታትሎ ለፍርድ እንዲያቀርብ እንጠይቃለን።

የኢትዮጵያ ብሔራዊ አንድነት ኮንግረስ (ኮንግረስ) ጽ/ቤት

      ሰኔ 17 ቀን 2010 ዓ.ም

            አዲስ አበባ

 

የኢትዮጵያ ደራስያን ማኅበር ዘር፣ ቀለም፣ ጾታ፣ ሃይማኖትና ቋንቋ ሳይለይ ኢትዮጵያውያን ተከባብረውና ተሳስበው እንዲኖሩ ምኞቱ ብቻ ሳይሆን የምንግዜውም ጥረቱ ነው።

-  ማኅበራችን አንቱ የተባሉ፤ ለሰላም የታገሉና የሚታገሉ በርካታ ደራስያንን ያፈራ ሲሆን ዛሬም ሆነ ወደፊት ለመላው ሀገራችን ሰላም፣ ልማትና ዴሞክራሲ ጠንክሮ ይሰራል።

-  ድርሰት ድንበር የለውም፤ ጤናማ አዕምሮንም ሰው ሰራሽ ወሰን አይገድበውም።

-  ቀደምት ደራሲያን አባቶቻችን ለህዝብ እና ለሃገር ሲታገሉ፣ ለሕዝቦች መብት፣ ነጻነት፣ እኩልነትና ሰላም ሲተጉ መስዋዕትነት ከፍለዋል።

- ዛሬም ማኅበራችን ሰላምን፣ ልማትን፣ ዴሞክራሲንና ፍትህን አጥብቆ ይሻል፤ ይህንንም ባለአዕምሮ ብሩህ ደራስያን ሁሉ በሥራዎቻችን ትኩረት ሰጥተን የምንሠራበት የዘወትር ተግባራችን ነው።

-  ከጥቂት ዓመታት ወዲህ እንኳንስ የመሬት፣ የሃይማኖት ድንበር ተበጅቶ ተመልክተናል፤ የአንድ ሃይማኖት አባቶች ምዕመናን ሲጣሉ በማስታረቅ ፋንታ እነሱው የጠብ ምንጭና ዋና ተዋናይ የሆኑት፤ አንድ የሚያደርጉን ሳይሆን የሚለያዩን ሰበቦች የበዙበት፤ የንግድ ተቋማት ሳይቀሩ ወደ መንደር የወረዱበት፤ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት የምርምርና የዕውቀት ማዕከላት መሆናቸው ቀርቶ ወደ ዕልቂት ጎሬነት ከተቀየሩበት ዘመን ላይ ደርሰናል።

በተለይ ዜጎች በገዛ ሀገራቸው ላይ ስደተኛ የሆኑበትን ምክንያት ስናስብ በሃፍረት አንገታችንን እንደፋለን።

- እንጀራ ፍለጋ ሄደው፣ ወደ ቤተሰባቸው የሚመለሱበትን ቀን ናፍቀው የነበሩ ወጣቶች በሕዝብና ካሜራ ፊት አንገታቸው በሰይፍ ሲቀላ፣ እጅ እግራቸው ታስሮ ጭንቅላታቸውን በጥይት የተደበደቢቡበትን አጋጣሚ በፍጹም ልንረሳው አንችልም።

ጎማ በአንገታቸው ላይ ታስሮ በቁማቸው እሣት የበላቸውን ወገኖቻችንንም በፍጹም መቼም መዘንታት አንችልም።

- በሰበብ አስባቡ በየከርቼሌው እየታጎሩ ይሰቃዩ የነበሩ ዜጎች ህመም ህመማቸው ሆኖ የሰላም ፍቅርና መግባባት ብቸኛ መፍትሄ መሆኑን ያመኑት የወቅቱ የሀገራችን መሪዎች የጀመሩት ጥረት እጅግ የሚያጓጓ ፍሬ ማፍራት ጀምሮ ነበር።

ይህን የሚያጓጓ ጥረት ለመደገፍ በወጣው ሰላማዊ ሕዝብ ላይ ሰኔ 16 ቀን 2010 ዓ.ም በመስቀል አደባባይ የተፈጸመው ድርጊት በእጅጉ አሳዝኖናል።

በተለይ

- በጠቅላይ ሚኒስትሩ

- በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩ

- በሌሎች ከፍተኛ የመንግሥት ባለሥልጣናት እና በሰላም ፈላጊው ሕዝብ ላይ የተቃጣው የግድያ ሙከራና ግድያ ሕገወጥ የሀገሪቱን ተስፋ የሚያጨልም ስለሆነ ባጽንዖት እናወግዛለን። መገረፍን፣ መግፈፍና ዜጎችን በሀገራቸው ላይ ስደተኛ እንዲሆኑ የሚያደርግ አሠራርን፣ አመራርን በጥብቅ እንቃወማለን።

- በተለያየ ምክንያት በሀገራቸው መኖር አቅቷቸው ለስደት የተዳረጉ ሁሉ ወደ ሀገራቸው እንዲገቡና በሰላም እንዲኖሩ የተጀመረውን ጥረት እንደግፋለን።¾   

 

ፊልጶስ ዓይናለም (የሕግ አማካሪና ጠበቃ) www.abyssinialaw.com

 

በሀገራችን የንግድ ሕግ ሥርዓት መሠረት ነጋዴነት ምን መብቶችና ግዴታዎች አሉበት? ለመሆኑ አንድ ነጋዴ በስሙ ያወጣውን የንግድ ፈቃድ ለሌላ ሰው ማከራየትና በኪራይ ውል ማስተላለፍ ይችላል? አከራይቶ ቢገኝስ በወንጀል ሊያስከስሰውና ሊያስቀጣው ይችላልን? የነጋዴነት መብቶችና ግዴታዎች በየትኞቹ ህግጋት ይገዛል? የነጋዴዎችን መብትና ግዴታዎች በዋናነት የሚመለከቱት ሕግጋት በአዋጅ ቁጥር 166/1952 የወጣውና ከመስከረም 1 ቀን 1953 ዓ.ም ጀምሮ በሥራ ላይ የዋለው የንግድ ሕግ፣ የንግድ ምዝገባና ፈቃድ አዋጅና ደንብ እና ግብርን የሚመለከቱ ሕጎች ሲሆኑ ሌሎች ህግጋትም እንደ የውል ሕግ፣ የኪራይ ሕግ፣ የአሠሪና ሠራተኛ ሕግ፣ የወንጀል ሕግ.... በነጋዴዎች ላይ በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ የሚያስከትሉት መብትና ግዴታዎች ይኖራሉ። በዚህ አጭር ጽሁፍ ስለ ነጋዴዎች መብትና ግዴታዎች በዝርዝር ለመጻፍ የማይቻል በመሆኑ ጽሁፉ ለመዳሰስ የሚሞክረው በነጋዴነት የተመዘገበ የንግድ ፈቃድ የተሰጠው ሰው የንግድ ፈቃዱን ለሦስተኛ ወገን በኪራይ ውል ማስተላለፍ ህጋዊ መብት አለው ወይስ የለውም? የሚለውን ጭብጥ ነው።


ጽሁፉን በተጨባጭ የፍርድ ቤት ጉዳይ ለመደገፍ ይቻል ዘንድ የሚከተለውን አንድ ጉዳይ እንመልከት፡-


አቶ ተፈራ… (ስሙ ለጽሑፉ ሲባል የተቀየረ) ባለትዳርና የልጆች አባት ሲሆን በባለቤቱ ስም በቅድመ የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት አገልግሎት በሚል ዘርፍ በአፀደ ሕጻናት አገልግሎት የንግድ ፈቃድ የወጣበትን ድርጅት ለማስተዳደር የውክልና ስልጣን የተሰጠው በመሆኑ በራሱ እየሠራበት እያለ በጤና እና በሌሎች ምክንያቶች ድርጅቱን የማስተማር ልምድ ካለው ሰው ጋር በኪራይ ለማሠራት ተስማምተው በጽሑፍ የኪራይ ውል አስተላለፈው። ይሁንና ተከራዩ ግለሰብ ድርጅቱን እንደ ባለቤቱ/ወኪሉ ሆኖ ለመምራት ባለመቻሉ የተማሪዎች ቁጥር እየቀሰነበትና ኪሣራ እየደረሰበት በመምጣቱ በመሐከላቸው አለመግባባት በመፈጠሩ በፍትሐብሔሩ አለመግባባት ጉዳዩ ወደ ፍ/ቤት ደረሰ። ተከራይ ግለሰብ የንግድ ፈቃዱን ተከራይቶ መሥራቱን ለተቆጣጣሪ አካላት መረጃ በመስጠቱ አቶ ተፈራ በፖሊስ ለምርመራ እንደሚፈለግ ጥሪ ደርሶት የወንጀል ምርመራ ተደረገበት። ጉዳዩ በምርመራ ብቻ ሳያበቃ በፌዴራል ዐቃቤ ሕግ የንግድ ምዝገባና ፈቃድ አዋጅ ቁጥር 686/2002 ድንጋጌዎችን በመተላለፍ የንግድ ፈቃድን ማከራየት ወንጀል ፈጽመሃል በማለት በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ክስ ቀርቦበት በወንጀል ተከሳሽ ሳጥን ለመቆም በቃ። ተከሳሽ ክሱ ደርሶት ስለ ድርጊቱ በፍርድ ቤቱ ሲጠየቅ ድርጅቱን ማከራየቱን ሳይክድ፣ ያከራየሁት መብቴን ተጠቅሜ የድርጅቱን መልካም ዝና እንጅ የንግድ ፈቃዱን ብቻ ነጥዬ ለሌላ ሰው ያላከራየሁ በመሆኑ ጥፋተኛ አይደለሁም በማለት ክርክሩን አቅርቧል። ከንግድ ሕጉና ከንግድ ምዝገባና ፈቃድ አዋጁ አንጻር ተከሳሽ በወንጀል ጥፋተኛ ሊሆን ይችል ይሆን? በህጉ መሠረት የንግድ ፈቃድን ማከራየት የንግድ መደብርን ከማከራየት ተለይቶ የሚታይ ነውን? በተከሳሽ ላይ የቀረበውን ክስና የክርክሩን ውጤት ወደኋላ እናቆየውና በቅድሚያ ለጉዳዩ አግባብነት ያላቸውን የህጉን ድንጋጌዎች እንመልከት።


በንግድ ሕጉ ስለ ነጋዴዎችና ስለ ንግድ መደብሮች በሚለው ክፍል በአንቀጽ 5 ሥር ስለ ነጋዴነት ትርጉም ሲገልጽ “ነጋዴዎች” የሚባሉት ሰዎች የሞያ ሥራቸው አድርገው ጥቅም ለማግኘት ሲሉ በህጉ የንግድ ሥራዎች ተብለው የተቆጠሩትን ሥራዎች የሚሠሩ ሰዎች መሆናቸውን ተደንግጓል። በንግድ ሕጉና በንግድ ምዝገባና ፈቃድ አዋጁ መሠረት የንግድ ሥራዎች ተብለው ከተዘረዘሩት ሥራዎች መካከል ለምሳሌ፡- ጥሬ ዕቃዎችን ወይም ምርቶችን ገዝተው/አምርተው የሚሸጡ፣ ህንጻዎችን/ዕቃዎችን የሚያከራዩ፣ የሆቴል፣ የምግብ ቤት፣ የቡና ቤት፣ የመጠጥ ቤት፣የመኝታ ቤት… አገልግሎት የሚሰጡ፣ የትምህርት አገልግሎት የሚሰጡ፣ የላኪነትና አስመጭነት፣ የጉምሩክ አስተላላፊነት… ወ.ዘ.ተ ሥራ በንግድ መዝገብ ተመዝገበውና የንግድ ፈቃድ አውጥተው የሚሠሩ ሰዎች ናቸው። ሰዎች የሚለው እንደአግባብነቱ የተፈጥሮ ወይም የሕግ ሰውነት የተሰጣቸውን ሁሉ የሚወክል ነው።


በንግድ ህጉ አንቀጽ 100 በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ የንግድ ሥራ የሚሠራ ማንኛውም ኢትዮጵያዊ ወይም የውጭ አገር ሰው ወይም የንግድ ማህበር በመዝገብ መግባት እንዳለበት በአስገዳጅነት ተደንግጓል። በአንቀጽ 105 እንደተደነገገው አንድ ነጋዴ ለመመዝገብ ማመልከቻ ሲያቀርብ ከሚገልጻቸው መረጃዎች መካከልም የቤተዘመድ ስሙ፣ የተወለደበት ቀንና ቦታ፣ ዜግነቱ፣ የግል አድራሻው፣ የጋብቻ ሁኔታ፣ የንግዱ ዓላማ፣ የንግዱ ሥም፣ ሥራ አስኪያጅ ካለው ስሙንና ሥልጣኑን ይገኙበታል። እነዚህ ሁኔታዎች በንግድ መዝገብ የመግባታቸው አስፈላጊነት የንግድ ሥራ ፈቃድ በግለሰቡ ማንነት የተወሰነ እንዲሆን ታስቦ ይሆን? የሚል ጥያቄ ያስነሳል። በንግድ ህጉ አንቀጽ 112 መነገድን ስለመተው በተደነገገው መሠረት ደግሞ ማንኛውም የተመዘገበ ነጋዴ የተመዘገበውን የንግድ ሥራውን በማናቸውም ምክንያት በተወ ጊዜ ወይም የንግዱን መደብር በአከራየ ጊዜ በሁለት ወር ውስጥ ከመዝገቡ እንዲሰረዝ ማመልከቻ ማቅረብ እንደሚገባው ተደንግጓል።


የነጋዴነት ሥራ የቫት (የተጨማሪ እሴት ታክስን ጨምሮ) ከግብር ክፍያና በሽያጭ መመዝገቢያ ማሽን ደረሰኝ ግብይት የማከናወን ግዴታ፣ ከሦስተኛ ወገኖች ወይም የብድርና ሌላ ውል ተዋዋዮች መብት፣ ከወንጀል ኃላፊነት፣ ከሠራተኞች መብት እና ከሌሎች ጉዳዮች ጋር ዘርፈ ብዙ የመብትና ግዴታ ግንኙነት ያለው መሆኑ ይታወቃል። ከዚህ አንጻርም የንግድ ፈቃድን በማከራየት የንግዱ ሥራ ቢሠራ በአገልግሎቱ ጥራት፣ በተገልጋይው መብት፣ በንግዱ ቁጥጥር፣ በግብር ክፍያ፣ በተጠያቂነትና በሌሎች ሁኔታዎች ላይ የሚያመጣው አሉታዊ ውጤት ይኖረዋልን? የሚለውን ሥጋቶች ለመከላከል የንግድ ፈቃዱን ላልተፈቀደለት ሰው በኪራይ እንዳይተላለፍ በሕግ መከልከሉ መፍትሔ ይሆናል የሚል ሃሳብ ያጭራል።


በአሁኑ ወቅት በሥራ ላይ ያለው የንግድ ምዝገባና ፈቃድ አዋጅ ቁጥር 686/2002 ከመውጣቱ በፊት ከ13 ዓመታት በላይ በሥራ ላይ በነበረው አዋጅ ቁጥር 67/1989 ማንኛውም ሰው በንግድ መዝገብ ሳይመዘገብ የንግድ ሥራ መሥራት እንደማይችል፣ የንግድ ድርጅት ለሌላ ሰው በሚተላለፍበት ጊዜ የቀድሞው ፈቃድ ተመላሽ ተደርጎ ድርጅቱ የተላለፈለት ሰው በስሙ ፈቃድ ማውጣት እንዳለበት የተደነገገ ሲሆን በአዋጁ መሠረት በወጣው ደንብ ቁጥር 13/1989 መሰረትም ከአዋጁ በተመሳሳይ ሁኔታ ነጋዴው የቅርብ ጊዜ ፎቶ ግራፉንና ሌሎች ዝርዝር ሁኔታዎችን አሟልቶ መመዝገብ እንዳለበት በአስገዳጅነት ተደንግጓል።


በአዲሱ የንግድ ምዝገባና ፈቃድ አዋጅ ስለህጉ ዓላማዎች በመግቢያውና በአንቀጽ 3 ሥር እንደተገለፀው የንግድ ምዝገባ አፈፃፀምና የንግድ ፈቃድ ሥራ አሰጣጥ ስርዓት ኢኮኖሚያዊ እድገትን ለማስገኘት እንዲችል፣ የንግዱ ዘርፍ የሀገሪቱን የኢኮኖሚ ዕድገት የሚደግፍበትን ሁኔታ የማጠናከር፣… የንግዱ ህብረተሰብ ከመንግስት ሊያገኝ የሚገባውን አገልግሎት ለማቀላጠፍ፣… ህገወጥ እንቅስቃሴን ለመግታት እንዲቻል አለማቀፍ የንግድ ሥራ አመዳደቦችን በመከተልና አስፈላጊ መስፈርቶችን በማስቀመጥ የክትትል ስርዓት መዘርጋት ማስፈለጉ ከህጉ ዓላማዎች መካከል መሆናቸው ተመልክቷል። በአዋጁ የትርጓሚ አንቀጽ ሥር “ነጋዴ” (Business Person) ማለት የሙያ ሥራው አድርጎ ጥቅም ለማግኘት ሲል በንግድ ሕጉ አንቀጽ 5 የተዘረዘሩትን ሥራዎች የሚሠራ ወይም አገልግሎት የሚሰጥ ወይም የንግድ ሥራ ነው ተብሎ በሕግ የሚወሰነውን ሥራ የሚሠራ ማንኛውም ሰው ነው፣ የሚል ትርጉም ተሰጥቶታል። በአንጻሩ “የንግድ ሥራ‘’ ማለት ከላይ እንደተጠቀሰው በተተረጎመው መሠረት ነጋዴ የሚሠራው ሥራ ነው ተብሎ ተተርጉሟል። የንግድ ህጉን ጨምሮ የትርጉም ድንጋጌዎቹ ነጋዴነት በንግድ መዝገብ መመዝገብን የሚያስረዳ የንግድ ምዝገባ ምስክር ወረቀትና የንግድ ፈቃድ የሚያስፈልገው የሙያ ሥራ መሆኑን ያስረዳሉ። የነጋዴነት ሥራ በግብር ከፋይ መለያ ቁጥርነት የሚያገለግል ልዩ የምዝገባ መለያ ቁጥርም ይሰጠዋል።


በንግድ ምዝገባና ፈቃድ አዋጁ አንቀጽ 5 እና 6 ከንግድ ሕጉ በተመሳሳይ ሁኔታ በንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር የሚተዳደር ሀገር አቀፍ ተፈፃሚነት ያለው የንግድ መዝገብ መቋቋሙና ማንኛውም ሰው በንግድ መዝገብ ሳይመዘገብ ማናቸውም የንግድ ፈቃድ የሚያስፈልገውን የንግድ ሥራ መሥራት እንደማይችል ተደንግጓል።


የንግድ ሥራ ፈቃድ የተሰጠው ሰው መብትና ግዴታን አስመልክቶ በአዋጁ አንቀጽ 34 ሥር ከተደነገጉት መብትና ግዴታዎች መካከል የንግድ ሥራ ፈቃዱን በንግድ ቤቱ ውስጥ በግልጽ በሚታይ ቦታ የማስቀመጥ እና የንግድ ፈቃዱን ለሌላ ለማንኛውም ሰው እንዲገለገልበት ወይም በመያዣነት እንዲይዘው ወይም እንዲከራየው አሳልፎ ያለመስጠት ግዴታዎች ይገኙበታል። የንግድ ፈቃድን ለሌላ ሰው አስተላልፎ መስጠት በሕግ የተከለከለ መሆኑ የንግድ ሕጉ በሥራ ላይ ከዋለበት ከ1953 ዓ.ም ጀምሮ እና አሁን በሥራ ላይ ያለውን የንግድ ምዝገባና ፈቃድ ሕግ ጨምሮ የንግድ ህጉን ለማስፈጸም በወጡት ሌሎች ሕጎችም በግልጽ ተደንግጓል። በሌላ በኩል የንግድ መደብርን መሸጥ፣ በመያዣነት መስጠት፣ መለወጥና ማከራየት በሕግ የተፈቀደ ተግባር ከመሆኑ አንጻር የንግድ መደብር የንግድ ፈቃድን ይጨምራል ወይስ አይጨምርም የሚለው ጥያቄ ብዙውን ጊዜ ሲያከራክር ይስተዋላል። ሕጉ ጥያቄውን የሚመልስ ድንጋጌን አካትቷል። በአንቀጽ 41 የንግድ መደብር ለሌላ ሰው በሚተላለፍበት ጊዜ የቀድሞው የንግድ ሥራ ፈቃድ ተመላሽ ተደርጎ፣ አግባብ ያለው ባለሥልጣን ከተቀበለው፣ የንግድ ሥራ መደብሩ የተላለፈለት ሰው በስሙ የንግድ ሥራ ፈቃድ ማውጣት እንዳለበት ተደንግጓል። የንግድ መደብር በማንኛውም ሕጋዊ መንገድ ለሌላ ሰው ሲተላለፍ በቅድሚያ የንግድ መደብሩ በተላለፈለት ሰው ወጪ ማስታወቂያ በጋዜጣ ታትሞ እንዲወጣ እንደሚደረግም ተደንግጓል። በመሆኑም ከመንግስት በኪራይ በተያዘም ሆነ በግል የንግድ ቤት የወጣ የንግድ ፈቃድን ከንግድ መደብሩ ጋርም ሆነ ለብቻው ለሌላ ሰው በኪራይ ማስተላለፍ በንግድ ህጉም ሆነ በንግድ ምዝገባና ፈቃድ አዋጁ የተከለከለ መሆኑን በግልጽ መደንገጉ ልብ ሊባል የሚገባው ነገር ነው።


ይሁንና ብዙ የንግድ መደብሮችና የንግድ ቤቶች ከንግድ ፈቃድ ጋር ተከራይተው የሚሠራባቸው መሆኑን በፍርድ ቤት ከሚቀርቡ ዋቢ ጉዳዮችና በ2004 ዓ.ም የተከራይ አከራይን በሚመለከት የወጣውን መመሪያ ተከትሎ ከታዩት አለመግባባቶች ለመረዳት ይቻላል። አከራይና ተከራይዎችም ቢሆኑ ውሉን ሲዋዋሉ ትኩረት የሚሰጡበት ጉዳይ በኪራይ ገንዘቡ መጠን ላይ ያተኮረ ነው። የንግድ ፈቃድን ማከራየቱ ባለንግድ ፈቃዱን ወይም ሕጋዊ ወኪሉን በሕግ የሚያስጠይቀው በማከራየቱ ተግባር ብቻ የተወሰነ ሳይሆን የገቢዎችና ጉምሩክ ሕግጋትንም በመተላለፍ ያለሽያጭ ማሽን ደረሰኝ በመሸጥ፣ የቫት ደረሰኝ ባለመቁረጥና በሌሎች ግብር ነክ ወንጀሎችም ሊያስከስስና ሊያስቀጣ እንደሚችል ግንዛቤ ሊወሰድበት ይገባል። በከተማችን በፌዴራል ፍርድ ቤቶች የወንጀል ክስ ከሚቀርብባቸው ተከሳሽ ነጋዴዎችና ሠራተኞች ከሚያለቅሱባቸው ጉዳዮች መካከል ከፊሎቹ የንግድ ፈቃድን ከማከራየት ህገወጥ ተግባር ጋር የተያያዙ መሆናቸው ይታያል። በመሆኑም “አሁን ምን ይባላል ድስት ጥዶ ማልቀስ አስቀድሞ ነበር እንጅ ቀምሞ መደቆስ” የሚለው አባባል እንዳይፈጸምብን በንግድ ሥራችን የምንፈጽማቸውን ማናቸውንም ተግባራት በሥራ ላይ ከማዋላችን በፊት የሀገራችን ሕግ ምን ይላል? የሚለውን መፈተሽና ጠይቆ መረዳት ያልታሰበ ወጪን ብቻ ሳይሆን ሳያስቡት ወህኒ ቤት መግባትንም ያስቀራል።


ለመሆኑ ከላይ በዝርዝር እንደተመለከተው የንግድ ፈቃድን ማከራየት በህግ የተከለከለና የሚያስከስስ የወንጀል ተግባር ከሆነ ያጠፋ መቀጣቱ አይቀሬ ነውና ስለቅጣቱስ ሕጉ ምን ይላል? ቅጣቱ በገንዘብ ወይስ በእሥራት ወይስ በሁለቱም? በገንዘብ ብቻ ከሆነ እንኳን ከኪራዩ ገንዘብ ሊሸፈን ይችላል።


የንግድ ምዝገባና ፈቃድ አዋጁ አንቀጽ 60 ስለ ቅጣት ይናገራል። በድንጋጌው መሠረት በአዋጁ መዝጋቢው መሥሪያ ቤት ወይም አግባብ ያለው ባለሥልጣን የሚወስዳቸው አስተዳደራዊ እርምጃዎች እንደተጠበቁ ሆነው ወንጀሉ አግባብ ባለው ሌላ ሕግ የበለጠ የሚያስቀጣ ካልሆነ በስተቀር ወንጀሉ መፈጸሙ በፍርድ ቤት ሲረጋገጥ፡- የንግድ ፈቃድን በኪራይ አሳልፎ መስጠትን የከለከለውን ድንጋጌ ተላልፎ የተገኘ እንደሆነ ከብር 30,000 (ሰላሳ ሺ ብር) እስከ ብር 60,000 (ስልሳ ሺ ብር) በሚደርስ የገንዘብ መቀጫ እና ከ3 (ሦስት) እስከ 5 (አምስት) ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት እንደሚቀጣ ተደንግጓል። ከድንጋጌው በግልጽ ለመረዳት እንደሚቻለው ጥፋቱ አስተዳደራዊ እርምጃውን ጨምሮ ሦስት ተደራራቢ ቅጣት ያስከትላል።


በፍርድ ቤቶች በሚቀርቡ የንግድ ፈቃድን የማከራየት ወንጀል ጉዳዮችም ከክርክሩ ጅማሮ እስከ መደምደሚያው የሚያረጋግጠው ከላይ የተመለከተውን እውነታ ነው።
በዚሁ መሠረት ለጽሁፉ በዋቢ ጉዳይነት የተጠቀሰው ተከሳሽ በዐቃቤ ሕግ ተጠቅሶ ክስ በቀረበበት አዋጅ ቁጥር 686 /2002 አንቀጽ 34/7/ እና አንቀጽ 60/3/ መሠረት ጥፋተኛ ተድርጎ ፍ/ቤቱ የግራቀኙን የቅጣት ማክበጃና ማቅለያ ምክንያቶች ከግምት በማስገባት በብር 30,000 (ሰላሳ ሺ ብር) የገንዘብ መቀጮ እና የ1 ዓመት ከ6 ወር ጽኑ እስራት እንዲቀጣ ህዳር 14 ቀን 2005 ዓ.ም ተወስኖበት ወደ ወህኒ ቤት ገብቷል። ባላሰበው ነገር በወንጀል ጥፋተኛ መሆኑና ቅጣቱ ለተፈራ፣ ለቤተሰቦቹና ጓደኞቹ አስገራሚ ጉዳይ ሆኖባቸዋል። ተፈራ በቤተሰቡና በጠበቃ በመታገዝ በጥፋተኝነቱና በቅጣቱ ውሳኔ ለፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ቅሬታውን በማቅረብ ለጊዜው በዋስትና ሆኖ ከዐቃቤ ሕግ ጋር የተከራከረ ቢሆንም ዐቃቤ ህጉን ረትቶ በነጻ ለመሰናበት በለስ ሳይቀናው ቀርቶ ይግባኝ ሰሚው ፍርድ ቤትም ጥፋተኝነቱንና የቅጣቱን ውሳኔ መጋቢት 5 ቀን 2005 ዓ.ም በዋለው ችሎት በሰጠው ፍርድ እንዲጸና በመወሰኑ ተመልሶ ወደ ማረሚያ ቤት ተልኳል።


ተፈራ ለጽሁፉ በምሳሌነት ተጠቀሰ እንጂ ሌሎችም በተለያየ የንግድ ዘርፍ ያወጡትን የንግድ ፈቃድ በራሳቸው ወይም በወኪላቸው በማከራየታቸው ምክንያት የተነሳ በወንጀል ጥፋተኛ ሆነው ተገኝተው በእስራት የተቀጡና ለማረሚያ ቤት የተዳረጉ ብዙዎች ናቸው። በመሆኑም ነጋዴዎችና ወኪሎች ንግድ ፈቃድ የማከራየትን ጦስ ቆም ብለን ልናስብበት የሚገባ መሆኑ የጽሁፉ መልዕክታችን ነው።

 

 

ጉዳዩ: የኢትዮጵያ መብትና ጥቅም የሚፃረረውን የአልጀርስ ስምምነት መሻርን ይመለከታል

 

አበበ ተክለሃይማኖት (ሜጄር ጄኔራል)

 

የኢህአዴግ ሰራ አስፈፃሚ ኮሚቴ በአልጀርስ ስምምነትን እና የድንበር ኮሚሽን ውሳኔውን ከተቀበሩበት ጉድጓድ አውጥቶ ሙሉ በሙሉ ተግባራዊ ለማድረግ መወሰኑ ይፋ ሆኗል። ውሳኔው በመንግስት ነው ወይስ በኢሀዴግ የሚለውን ጥያቄ ለጊዜው ትተን ውሳኔው ግን አስደንጋጭ ነው።


በርካታ ምሁራን ኤርትራ ነፃ አገር መሆኗን ተከትሎ የኢትዮጵያ ልዑላዊ የባህር በር መብት በሚመለከት በተደጋጋሚ እየፃፉ መንግስትን ያሰገነዝቡ ነበር:: ኤርትራ ኢትዮጵያን ከወረረ በኋላ ጥያቄው አገርሽቶበት እንደገና በብዕራቸው በመንግስት ስልጣን ለተቆጣጠረው እና ለባለጠመንጃው መወትወት ጀመረ። በትዕቢት ተወጥሮ ድንቁርና የተከናነበው መንግስት ትኩረት ሰጥቶ ጥናት ሳያካሂድ አልጀርስ ላይ ሄዶ ተዘፈቀበት። ምሁራን ዓለም አቀፍ ህግን መሰረት አድርገው ነበር የሚከራከሩት ።


ይህ ስምምነት ወራሪ እና ተወራሪ አሸናፊ እና ተሸናፊ እኩል የሚያደርግ መሆኑ አሳፋሪ ቢሆንም የአገራችንን መብት አሳልፎ የሰጠ በመሆኑ ዘላቂ ሰላም ሊያረጋግጥ አይችልም:: በኢትዮጵያ አጠቃላይ ደህንነት በተለይም በኢኮኖሚ ደህንነት አደጋ ውስጥ የሚያስገባ ነው። የኢትዮጵያ ታሪክ እና ክብር የማይመጥን ስምምነት ነው።


የያኔው መንግስት የሀገር ጉዳይ በሁለተኛ ደረጃ አስቀምጦ የራሱን ስልጣን የማደላደል ጉዳይ ቅድሚያ በመስጠት በአልጀርስ ስምምነት ውስጥ ሆነን እንኳን ሊገኝ ይችል የነበረው በድንበር መካለል ድል አሳልፎ ሰጥቷል። በእንዝህላልነት ምክንያት ፍትሀዊ ያልሆነ ውሳኔ ኢትዮጵያ እንድትቀበል ተገደደች። ውሳኔውን እንኳን በቅጡ መገንዘብ ያልቻለ፣ የኢትዮጵያዊያን ጊዜአዊ የልብ ትርታ ለማሸነፍ በሩጫ መግለጫ ተሰጠ። የተባለው ግን ዉሸት ሆነ፤ ይቅርታም አልተባለበትም። ቄሱም ዝም መፅሐፉም ዝም ሆነ። በጦርነት አሽንፈን በአልጀርስ ተሸንፍን፣ በኮሚሽን ውሳኔ ልባችን ተሰብሮ እንገኛለን።

 

አሁን ምንስ የሚያስገድድ ሁኔታ አለ?!


አገራችን በለውጥ ተስፋ በምትገኝበት በአሁኑ ግዜ የለውጥ ሂደቱን ለመቀየር (Divert) ለማድረግ ለምን የሞተውን አጀንዳ ለማንሳት ተፈለገ? አለማዊ፣ አካባቢያዊ እና አገራዊ የሚያስገድድ ሁኔታ ምን አለ?!


በአልጀርስ ስምምነት ኢትዮጵያ እያለቀሰች ነው። መንግስት በኤርትራ ትንኮሳ ላይ በሚከተለው የኮንተይንመንት (Containment) ፖሊሲ ምክኒያት ኢትዮጵያ እየደማች ነው። የኤርትራ በትርና ትንኮሳ ባጋጠመ ቁጥር ፓርላማ እየቀረቡ የሚያለቅሱ ጠቅላይ ሚኒስቴሮች የበለጠ አሳዝነዉን ነበር። በድንበር ያሉ ህዝቦች በእውነት እየተሰቃዩ ነው፤ በየጊዜው እየተዘረፋ ነው፣ እየሞቱ ነው። ከልማት እጅጉን እርቀዋል:: ጊዜአዊ ድጐማ መደረግ ያለበት ቢሆንም (እስካሁን ምንም ዓይነት ድጎማ አልተደረገም) ለእነሱም ቢሆን ዘላቂ መፍትሄ የሚሆነው የአልጀርስ ስምምነት መሻር እና የኤርትራ መንግስት ትንኮሳ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ማስቀረት ነው። በድንበር አካባቢ ያሉት ህዝቦች እንባ የሚመለሰው የኢትዮጵያ መብት ሲከበር እና ለማተራመስ የሚፈልጋትን ሀይል ሲወገድ ነው።


አሁን ያለው የለውጥ ተስፋ እና እንቅስቃሴ በፊደራል ደረጃ የሚመራ ነው። በሁሉም ክልሎች ያለው የለውጥ ሂደት ምን ላይ እንዳለ ባለውቅም የለውጥ ንፋስ የለውጥ ሽታ በሌለበት ትግራይ ግን ለኤርትራ አዋሳኝ በሆኑ የባድመ እና ኤሮኘ ግዛቶች ያለበት በመሆኑ ወጣቱ ስለ ዲሞክራሲ፣ የህግ የበላይነት፣ ስለፍትህ አጠንክሮ የያዘውን አጀንዳ አቅጣጫ ለመቀየር የተደረገ ነው እንዴ? የሚያሰኝ ነው። አንድም ህዝቡን ተስፋ የሚሰጥ አጀንዳ አሰናድቶ የልማት፣ የሰላምና የዴሞክራሲ ህዝባዊ ጥያቄዎች አጣብቂኝ ዉስጥ የከተተው ህወሓት ይህንን አጀንዳ እንደ ማስቀየሻ አንስቶት ይሁን ብለን ማሰባችን አልቀረም።


እነሱ ስለተሸነፉ የትግራይ ህዝብ የተሸነፈ የሚመስላቸው ሰዎች በፌዴራል ደረጃ የሚታየዉን ለዉጥ መቀበል አቅቷቸው የትግራይን ህዝብ በስጋትና በቁጭት ከተው ከፌዴራል መንግስት ጋር ለማላተም የታለመ በሚመስል መልኩ የዚህ ጉዳይ ሃሳብ አመንጪዎች መሆናቸው ሳውቅ ነገርየው ወጥመድ ይሆን እንዴ? ብዬ ለመጠየቅ ተገድጃለሁ።


ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አሕመድ ለመከላከያ ሠራዊታችን መመሪያ በሰጡበት ስብሰባ የጠንካራ ባህር ሐይል መገንባት ጉዳይ በሚያነሱበት ግዜ የሀገራችን የለወጥ ሂደት ሉዐላዊ የባህር በር መብታችንን በሚያረጋግጥ መንገድ ድርብ ድል የምናገኝበት ኢትዮጵያ ከአንድ ስኬት ወደ ሌላ ስኬት እየተጓዘች ነች እንዴ? ብለን መሪያችንን ለማመስገን ስንዘጋጅ ይህ አስፈሪ የአንድ ፓርቲ ውሳኔ ሰማን።

 

ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር


(No Peace - No War) ሁኔታ በአንድ በኩል የኤርትራ መንግስት የመዝረፍና የመወረር ፍላጐት በሌላ በኩል ደግሞ በኢትዮጵያ መንግስት ልፍስፍስነት ምክንያት የተፈጠረ የአልጀርስ ሰምምነት ዉጤት ነው። ወራሪ በመሆኑ የኤርትራ መንግሥት የሚቀጣ ማለት ላደረሰው ዉድመት የሚመጥን ተመጣጣኝ ካሳ ብቻ ሳይሆን በሠራዊቱ ቁጥር የማይገደብ ስምምነት እንዲሁም የኢትዮጵያ ሉዐላዊ የባሕር በር መብት የሚያረጋርጥ ቢሆን ኖሮ ይህ ሁኔታ አይፈጠርም ነበር።


የኤርትራ መንግስት በየጊዜው ኢትዮጵያን በማተራመስ እንቅስቃሴው የአልጀርስ ስምምነት ውጤት ነው:: ከስምምምነቱ በፊት የኢትዮጵያ ሰራዊት ጀምሮት በነበረው የማጥቃት ሂደት የኤርትራን ሠራዊት አዳክሞ ላንዴና ለመጨረሻ ግዜ አደጋ የማይሆንበት ደረጃ ቢያደርስ ትልቅ ክንዉን ይሆን ነበር። ይህ ባይሆንም እንኳ በአልጀርሱ ስምምነት የኤርትራ መንግስት እንደ ጠብ አጫሪነቱ በተሸነፈበት ማግስት ከበድ ያለ የካሳ ክፍያና በዛ ያለ የወታደራዊ አቅም ቅነሳ የሚያስገድድ ስምምነት ስለሌለው የኤርትራ መንግስት ኢትዮጵያን የማተራመስ እድል የሚሰጥ የአልጀርስ ስምምነት ሆኖ እናገኘዋለን:: ሰላምና ጦርነት አለመኖር ኢትዮጵያ ደምታለች በተለይ በድንበር ያሉት ህዝቦችም እጅጉን ተሰቃይተዋል ከልማት፣ ከሰላም እርቀዋል። አሁን ያለው ችግር መንስኤው የአልጀርስ ስምምነት ነው፤ መፍትሔው ደግሞ ስምምነቱን አሽቀንጥሮ መጣል ነው።

 

ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር


እንደሚያዉቁት ኤርትራ ኢትዮጰያን የወረረው በድንበር ጉዳይ አልነበረም:: የሁለቱ አገር የድንበር ኮሚሽነሮች የድንበር መካለሉ እንዴት ይሁን? ብለው በውይይት አዲስ አበባ ተቀምጠም እያሉ ነበር የኤርትራ ታንኮች ሉዓላዊ መሬታችንን የወረሩት። የኢትዮጵያ መንግሥት ከኤርትራ ጋር የነበረው ልቅ የሆነ የኢኮኖሚክ ግንኙነት እንዳይኖር መቆጣጠር ስላስጀመረ ነው ወረራው የደረሰብን። የአልጀርስ ስምምነት የኤርትራን መንግስት ሽሮት ነበር። ጊዜአዊ የደህንነት ቀጠና (Temporary Security Zone) በማፍረስ የተባበሩት መንግስታት የሰላም አስከባሪ ሀይሉን ያባረረ ነው። ስለዚህ አሁን ኢህአዴግ የወሰነው ዉሳኔ የኤርትራ መንግስት ያፈረሰዉን ዉል መሰረት አድርጎ ነው።


አሁን ያለው የኤርትራ መንግስት በሌሎች ሀብት ለመኖር የሚፈልግ መዥገር ነው:: በሌላ መልኩ ኢትዮጵያ ልማት እንዳትጐናፀፍ ከሚፈለጉ ሀይሎች ጎን በመሰለፍ ተመፅዋች ሆኖ የተላላኪ ሥራ የሚሰራም ነው። ሠላም የማይፈልግ በሁከት ንግድ የተሰማራ ተላላኪ መንግስት ራሱ በድርጊቱ የሻረዉን የአልጀርስ ስምምነት ተግባራዊ በማድረግ ሰላም ይመጣል ብሎ ማስብ ቂልነት ነው። ባድመና ኤሮኘ ሰጥቶ ሰላም እናገኛለን ማለት ሞኝነት ነው።


ብዙ ምርጥ የኢትዮጵያን ልጆች ያጣንበት፣ ብዙዎች የተፈናቀሉበት፣ ከፍተኛ ሀብት ያፈሰስንበት ብቻ ሳይሆን ለወደፊትም የባህር በር አልባ መሆን አሁን ባለው የአካባቢያችን ጂኦ ፖለቲካ የከፋ ህይወት እንግልት እና ጥቃት የሚያደርስብን በመሆኑ ከወዲሁ ተሰርዞ አዲስ ውይይት (Negotiation) መደረግ ይኖርበታል። እንደሚያውቁት ሉአላዊ የባህር በር ጉዳይ ሀገራችን ባለው የለውጥ መንፈስ ለሰላም፣ ለዲሞክራሲ እና ልማት ወሳኝ ነው። ስለዚህም ክቡርነትዎ ከፍተኛ የዘርፍ ምሁራን በማሰባሰብ ከአለም አቀፍ ህግ አንፃር እላይ የተጠቀሰው መብት እንዲረጋገጥ ቢያደርጉና እስከዛ ድረስ ግን የኮሚሽኑ ውሳኔ ተግባራዊ ለማድረግ የሚደረገው እንቅስቃሴ እንዲቆም በክብር እጠይቃለሁ።፡


ይህ ደግሞ የተሟላ ተፅእኖ የሚያሳድር (Full Package) ማለት ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ስነአእምሮአዊ፣ ዲኘሎማሲያዊ እና የደህንነት Package በማዘጋጀት የኤርትራ መንግስት አስገድዶ አዲስ ስምምነት ላይ መድረስ ይጠይቃል። ክቡርነትዎ የኢትዮጵያ መብትና ጥቅም
የሚፃረረውን የአልጀርስ ስምምነት ይሰረዙ!!¾

Page 1 of 29

ድርጅትዎ ያስተዋውቁ!

  • Advvrrt4.jpg

እዚህ ያስተዋውቁ!

  • Aaddvrrt5.jpg
  • adverts4.jpg
  • Advertt1.jpg
  • Advertt2.jpg
  • Advrrtt.jpg
  • Advverttt.jpg
  • Advvrt1.jpg
  • Advvrt2.jpg

 

Advvrrt4

 

 

 

 

Who's Online

We have 914 guests and no members online

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us