እየሱስ ክርስቶስ እና ክብረ-መንግሥት

Wednesday, 04 January 2017 14:30

 

በጥበቡ በለጠ

ክብረ - መንግሥት ከአዲስ አበባ በስተ ደቡብ በ470 ኪ.ሜ ርቀት ላይ የምትገኝ ጥንታዊትና ታሪካዊት ከተማ ነች። ይህች ከተማ ምድራዊ ማህጸኗ በሙሉ ወርቅ ነው። መሬት በተቆፈረ ቁጥር ወርቅ ይገኝባታል። ኢትዮጵያ ውስጥ የወርቅ ማህጸን ያለባት፣ በየሰዓቱ ወርቅ ስትወልድ የኖረች ብርሃናማ ከተማ ነች። ታዲያ ከእየሱስ ክርስቶስ ጋር ምን አገናኛት ልትሉ ትችላላችሁ። ጉዳዩ እንዲህ ነው፡-

በመጪው ቅዳሜ ታህሳስ 29 ቀን 2009 ዓ.ም የእየሱስ ክርስቶስ ልደት ነው። የሰው ልጆችን ለማዳን የተወለደበት ቀን ነው። የክብረ-መንግሥት ከተማ ስያሜዋን ያገኘችው ከእየሱስ ክርስቶስ ጋር በተገናኘ ነው። ክብረ-መንግሥት እንድትባል ያደረጋት እየሱስ ክርስቶስ በተወለደ ጊዜ በተዘጋጀው የልደት ደስታ ወቅት በተፈጠረው ሁኔታ ላይ መሠረት በማድረግ ነው።

ይህች ከመዲናችን በስተ-ደቡብ የምትገኝ የወርቅ ከተማ ጥንታዊ መጠሪያዋ “አዶላ” በሚል ነበር። አንዳንድ ሰዎች “አዶላ ወዩ” ይሏታል። አዶላ በአካባቢው የቆየ ባህል፣ የፍቅር መገለጫ ነው። አካባቢን በፍቅር፣ በደስታ፣ የመጠበቅ፣ የመከላከል /Guardian/ ስሜት ያለው ነው። የብዙ መቶ ዓመታት ታሪክ ያላት “አዶላ ወዩ” የተሰኘች እድሜ ጠገብ ዛፍ ዛሬም በከተማዋ እንብርት ላይ ተገማሽራ ትገኛለች።

“አዶላ ወዩ” የሚለው መጠሪያ እንዴት ወደ “ክብረ-መንግሥት” ተቀየረ የሚል ጥያቄ እናንሳ። ለጥያቄው መልስ ለማምጣት ወደ 1937 ዓ.ም መጓዝ አለብን።

ፋሽስት ኢጣሊያ ለአምስት ዓመታት ኢትዮጵያን ስትወር በደቡብ በኩል የሚዋጉ የኢትዮጵያ አርበኞች ለጦር መሣሪያ መግዣ እና ለጦር መሣሪያ ማግኛ አድርገው የሚጠቀሙት ከአዶላ ወዩ አካባቢ የሚያገኙትን የወርቅ ማዕድን ነበር። ስለዚህ ይህ የወርቅ ማዕድን ኢትዮጵያን ከፋሽስቶች መንጋጋ ለማላቀቅ በተደረገው ርብርብ ብርቱ እገዛ አድርጓል ብሎ መናገር ይቻላል።

በፋሽስት ኢጣሊያ ወረራ ወቅት ታዋቂ አርበኛ የነበሩት ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ፤ ኢትዮጵያ ነፃነቷን ስታውጅ የአዶላ አስተዳዳሪ ሆነው ተሹመው መጡ። በጦርነቱ ወቅት ወርቅ እየወለደች ሐገረ ኢትዮጵያን ከባርነት ነፃ ያወጣች ምድር ላይ ተሹሜ በመምጣቴ በእጅጉ ደስተኛ ነኝ ሲሉ በወቅቱ ተናግረዋል።

ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ ሹመታቸውን ለመግለፅ እና ደስታቸውንም ለማብሰር የአዶላ ወዩን ሕዝብ ዛሬ አራዳ ተብሎ የሚታወቀው ቦታ ላይ ሰበሰቡ። ሕዝቡም በነቂስ ወጥቶ መጣ። ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽም የሚከተለውን ንግግር አደረጉ። ንግግራቸው ከረጅሙ ባጭሩ አድርጌ ዋናውን ሐሳብ ያቀረብኩት ነው።

“ወርቅ ማለት የመንግሥት ክብር ነው። መንግሥት ኩራቱ፣ ደስታው፣ መገለጫው ወርቅ ነው። ጌታችን መድሃኒታችን እየሱስ ክርስቶስ በተወለደ ጊዜ ሰባ ሰገሎች ለክብሩ መገለጫ ይሆን ዘንድ ወርቅ፣ እጣን፣ ከርቤ አስገብተውለታል። እናም ይህች ከተማ የያዘችው ወርቅ የክብር መገለጫ ነው። ወርቅ የጌታችን የመድሃኒታችን የእየሱስ ክርስቶስ ክብር መገለጫ ነው። ወርቅ የሰማያዊውም ሆነ የምድራዊው መንግሥት ክብር መገለጫ ነው። ስለዚህ ከዛሬ ጀምሮ ይህችን ከተማ “ክብረ-መንግሥት” ብያታለሁ። እናንተም “ክብረ - መንግሥት” እያላችሁ ጥሩልኝ ብለው ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ ተናገሩ።

እናም ክብረ-መንግሥት ስያሜዋን ያገኘችው በእየሱስ ክርስቶስ መወለድ ምክንያት ሰባ ሰገሎች ለክብሩ መገለጫ ይሆን ዘንድ ይዘው ሔደው ባስገቡት ወርቅ ተምሳሌትነት ነው። ወርቅ የመንግሥት ክብር መገለጫም ነው በማለት ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ ከኢጣሊያ ወረራ ማግስት ለከተማዋ ስያሜ ሰጡ።

 

ለመሆኑ ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ ራሳቸው ማን ናቸው?

ኦላና ዞጋ የሚባሉ ደራሲ፣ ግዝትና ግዞት የተሰኘ ግሩም የሆነ መፅሐፍ በ1985 ዓ.ም አሳትመዋል። በዚህ መፅሐፍ ውስጥ የኦሮሞ ብሔረሰብ ተወላጅ ሆነው ለትልቋ ኢትዮጵያ ትልልቅ ውለታ የዋሉ ግለሰቦችን ታሪክ እና የሜጫ ቱለማ መረዳጃ ማህበርን በተመለከተ ያዘጋጁት መጽሐፍ ነው። በዚህ መፅሐፍ ውስጥ የታላቁን አርበኛ እና አገር አስተዳዳሪ፣ የደጃዝማች ከበደ ብዙነሽን ታሪክ አስፍረዋል።

ክቡር ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ በ1901 ዓ.ም ጥቅምት 7 ቀን በሸዋ ክፍለ ሀገር በመናገሻ አውራጃ ሜታ ሮቢ ወረዳ ጉርሳ በተባለው ሥፍራ ተወልደው በእናታቸው በወይዘሮ ብዙነሽ ገረሱ ቢራቱ ቤት በጥሩ እንክብካቤና ሥርዓት አደጉ።

እድሜያቸው ለትምህርት ሲደርስ ባህላዊውን ትምህርት ተምረው በመልካም ሁኔታ አጠናቀቁ። በዘመኑ በነበረው ሥርዓት መሠረት በባላባት ልጅነታቸው በንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ ዘመነ መንግሥት ወደ ቤተ-መንግስት ገብተው በእልፍኝ አሽከርነት ሥራ ቀጠሉ።

በሥራቸው ትጋትና ቅልጥፍና እንዲሁም በአቋማቸው ተመርጠው ወደ ቀድሞው ክቡር ዘበኛ ሠራዊት ተዛውረው በመሰልጠን የመቶ አለቅነት ማዕረግ ተሰጣቸው።

በ1928 ዓ.ም በታላቁ የማይጨው ጦርነት ዘምተው ግዳጃቸውን በሚገባ ፈፅመዋል። ከማይጨው ጦር ግንባር እንደተመለሱ ወደ ከፋ ክፍለ ሀገር ሔደው ቦንጋ ላይ ከጠላት ጋር ባደረጉት ጦርነት ቆስለዋል። ከከፋ እንደተመለሱም በሜታ ሮቢ፣ በአድአ በርጋ፣ በወልመራ፣ በግንደበረት ወረዳዎች በመዘዋወር የአርበኝነት ተግባራቸውን ቀጠሉ። በአርበኝነት ዘመናቸው የዋሉበት ጦር ሜዳ በርካታ ቢሆንም ጥቂቱን መጥቀስ ይቻላል።

1.  በ1929 ዓ.ም ወልመራ በተባለው ሥፍራ የጠላትን ጦር በማንኮታኮት አኩሪ የሆነ ድል ተቀናጅተው ሥፍራውንም ሴኮንዶ ማይጨው አሰኝተውታል።

2.  በዚሁ በ1929 ዓ.ም ሜታ ሮቢ ሸኖ አካባቢ የጠላትን ጦር ፈጅተው ብዙ መሳሪያና ንብረት ማርከዋል።

3.  በ1930 ዓ.ም ሮቢ ዳሎ ከተባለው ስፍራ ከጠላት ጋር ገጥመው ከፍተኛ ውጤት አስገኝተዋል። በዚሁ ዕለት እግራቸውን በጥይት ቆስለዋል።

4.  በ1931 ዓ.ም ጎሮ ማኮ ሊባስ ተክለሃይማኖት ቀጥሎም ግንደ በረት ላይ ጠላትን አይቀጡ ቅጣት ቀጥተው ከፍተኛ ግዳይ ጥለዋል።

5.  በዚሁ ዘመን ሜታ ሮቢ ሸኖ ጠላት ምሽግ ድረስ ዘልቀው በመግባት ብዙ ንብረትና የጦር መሣሪያ ማርከዋል።

6.  ግንደ በረት ቀኛዝማች በያ የተባለውን የጠላት ጦር አዝማች ወግተው በርካታ የተለያዩ ጠመንጃዎች ከነ ጥይቱ ማርከዋል።

7.  ሜታ ሮቢ ኤጀርሳ ጎቱ በተባለው ስፍራ ጠላትን ወግተው ድል አድርገዋል። በዚሁ ጦርነትም እጃቸው ላይ የመቁሰል አደጋ ደርሶባቸዋል።

8.  በ1931 ዓ.ም የካቲት 26 ቀን ሜታ ሮቢ ተምቱ በተባለው ስፍራ ባደረጉት ጦርነት ጥሩ ውጤት አግኝተዋል።

9.  በዚሁ በ1931 ዓ.ም የካቲት 26 ቀን ሜታ ሮቢ ጋተራ አሬረ ጉሌ ከተባው ስፍራ ብዛቱ እጅግ ከፍተኛ የሆነ የጠላት ጦር ጋር ገጥመው ምንም እንኳን አቶ አስመራ ተክለሃዋርያት፣ አቶ ደጎላ ተመናይ የተባሉት የኤርትራ ተወላጆችና የመቶ አለቃ ላቀው ይፍሩ የተባሉ ጀግኖቻቸው ቢወድቁባቸውም በጠላት ላይ ከፍተኛ ድል የተጎናፀፉ ታላቅ አርበኞች ነበሩ።

ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ፣ ፋሽስት ኢጣሊያ ድል ተመትታ ኢትዮጵያ ነፃ ለነጻነት ከበቃች ወዲህ በተለያዩ አካባቢዎች በመዘዋወር በተለያየ የኃላፊነት ደረጃ ለውድ እናት አገራቸው ከፍተኛ አገልግሎት አበርክተዋል።

በዚህ መሠረት፡-

1ኛ. ፋሽስት ኢጣሊያ በሽንፈት ከኢትዮጵያ ምድር ከወጣች ጀምሮ እስከ 1937 ዓ.ም ድረስ የሆለታ ገነት ወረዳ ገዥ እና የክብር ዘበኛ ሻለቃ ጦር አዛዥ፣

2ኛ. በ1937 ዓ.ም በሲዳሞ ጠቅላይ ግዛት በፊት አውራሪነት ማዕረግ የጀምጀም አውረጃ ገዥ እና የወርቅ ማዕድኑ የበላይ ኃላፊ ሆነው ተሾሙ።

3ኛ. በ1941 ዓ.ም በያዙት ሥራ ላይ የደጃዝማችነት ማዕረግ አገኙ።

4ኛ. በ1946 ዓ.ም በሸዋ ጠቅላይ ግዛት የመናገሻ አውራጃ ገዢ ሆነው ተሾሙ።

5ኛ. ቀጥሎም የየረርና ከረዩ አውራጃ ገዢ ሆኑ።

6ኛ. በአገር መከላከያ ሚኒስትር የኒሻንና የሽልማት ኮሚቴ ምክትል ፕሬዘዳንት ሆነው ተሾሙ።

7ኛ. የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት አባል በመሆን አቅማቸውና እውቀታቸው የፈቀደውን ያህል ለእናት አገራቸው ተዘዋውረው ሰርተዋል።

ክቡር ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ ከላይ ለተዘረዘሩት የአገርና የወገን አገልግሎታቸው፡-

1.  የ5 ዓመት አርበኝነት ባለ 5 ዘንባባ ኒሻን፣

2.  የኢትዮጵያ የድል ኮከብ ኒሻን፣

3.  የኢትዮጵያ የክብር ኮከብ የመኮንን ደረጃ ባለ አንበሳ ኒሻን፣

4.  የቅዱስ ጊዮርጊስ የጦር ሜዳ ኒሻን፣

5.  የቀዳማዊ ኃይለስላሴ በአንገት የሚጠለቅ ኮርዶን ኒሻን ተሸልመዋል።

ክቡር ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ ምንም እንኳ ከላይ እንደተረዘረው በአያሌ የጦር አውደ ውጊያዎች ላይ ተሰልፈው የጠላትን ጦር ያርበደበዱና በየሸለቆውና በየፈፋው ለውድ እናት አገራቸው ክብርና ነፃነት ሲሉ ወጥተው ወርደው፣ ቆስለውና ደምተው ከአንድ ጀግና የሚጠበቀውን ብሔራዊ ግዴታቸውን የተወጡ ናቸው።

እኚህ ከፍተኛ የአገር ባለውለተኛ የንጉስ ኃይለሥላሴ ስርዓተ-መንግሥት ሲወድቅ ከአብዮቱ ጋር መቀጠል አልቻሉም። እናም ጠብ መንጃ ይዘው ሸፈቱ። ከደርግ ጋር መዋጋት ጀመሩ። የደርግ ሐይል እየበረታ ሲመጣ እጅ መስጠት እንዳለባቸው ተጠየቁ። ነገር ግን ክቡር ደጃዝማች ከበደ፣ እስከዚያች ቀን ድረስ ላመኑበት ዓላማ በጽናት የቆሙ በመሆናቸው “እጅ መስጠት የለም!” አሉ። እናም መንፈሳቸው ውስጥ አፄ ቴዎድሮስ መጡ። ላመኑበት አላማ በፅናት እስከ መጨረሻው መሰዋት! በዚህም ፅናት ሽጉጣቸውን አውጥተው በ72 ዓመታቸው ራሳቸውን መስዋዕት አደረጉ!

የኚሁ ኢትዮጵያዊ ጀግና አጽም ከነበረበት ቦታ ተነስቶ ሰኔ 21 ቀን 1984 ዓ.ም የታላላቅ አርበኞች ማረፊያ በሆነው በቅዱስ ሥላሴ ቤተ-ክርስትያን በብዙ ሺ የሚቆጠር ሕዝብ በተገኘበት ከፍተኛ ሥነ-ሥርዓት አፅማቸው አርፏል።

ክቡር ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ የኢትዮጵያ ዋነኛ የወርቅ ምንጭ የሆነችውን ክብረ-መንግሥት ከተማን ስያሜዋን በማውጣት እና የወርቅ ማዕድኑን በመመስረት በታሪክ ከፍተኛ ቦታ የሚሰጣቸው ናቸው። አገራቸውን ሲያገለግሉ ኖረው በመጨረሻም ተሰውተዋል።

ይምረጡ
(1 ሰው መርጠዋል)
80 ጊዜ ተነበዋል

Sendek Newspaper

Bole sub city behind Atlas hotel

Contact us